14.10.2021 Ceny transferowe a COVID-19: alokacja strat i kosztów nadzwyczajnych, wsparcie antykryzysowe

W kolejnym artykule w cyklu poświęconego Rekomendacjom FCT, przedstawiamy wnioski dotyczące straty i alokacji nadzwyczajnych kosztów, a także traktowania wsparcia kryzysowego.

Enodo

Straty i alokacja nadzwyczajnych kosztów

W związku z pandemią COVID-19 oraz z jej następstwami w postaci m.in. ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej, czy ograniczonym dostępem do surowców, wiele podmiotów poniosło stratę lub dodatkowe wydatki. O ile w przypadku podmiotów niepowiązanych w temacie ponoszenia kosztów należy brać pod uwagę wiele czynników, to dla podatników działających w grupie istnieje dodatkowa kwestia: czy z perspektywy cen transferowych, powinny je ponosić oraz w jakim stopniu.

Zgodnie z Rekomendacjami FCT, podmioty powiązane każdorazowo powinny przeprowadzać analizę, czy nadzwyczajne koszty oraz straty związane z pandemią COVID-19 należy alokować pomiędzy strony transakcji. Głównym kryterium oceny, czy alokacja jest poprawnym rozwiązaniem, powinien być podział ryzyka pomiędzy stronami, a także faktyczne zachowania stron. W przypadku każdego z obszarów, które poruszają polskie Rekomendacje FCT, podkreślona jest istotność poprawnie przeprowadzonej analizy wykonywanych funkcji, angażowanych aktywów oraz ponoszonych ryzyk (analiza FAR).

Koszty związane z COVID-19 – czyli jakie?

Co do zasady, podatnicy przed zakwalifikowaniem kosztów do tych związanych z pandemią COVID-19 powinni ustalić, czy powstałyby one, jeżeli pandemia Covid-19 nie miałaby miejsca. Rekomendacje FCT wskazują, jak należy identyfikować przykładowe koszty, które można uznać za nadzwyczajne związane z pandemią COVID-19. Jednocześnie podmioty powiązane powinny poddać szczególnej analizie wydatki ponoszone w dłuższym horyzoncie czasowym. Przykładowo, jeżeli przedsiębiorstwo, które wprowadziło prace zdalną, a w związku z czym poniosło koszty dostosowania infrastruktury, postanawia utrzymać w dłuższej perspektywie możliwość takiej formy pracy, to wydatki takie nie powinny być zaliczone do kosztów nadzwyczajnych z tytułu pandemii COVID-19.

Jeżeli koszty można jednoznacznie zakwalifikować jako nadzwyczajne, kolejnym pytaniem na jakie muszą odpowiedzieć sobie podmioty działające w grupie jest to, czy powinny być one alokowane na pozostałe spółki z grupy. Zgodnie z treścią dokumentu, w tym przypadku, ich podział pomiędzy strony transakcji powinien mieć miejsce gdy m.in.

  • przeniesienie kosztu na druga stronę transakcji jest spójne z analizą FAR, a w szczególności z ponoszonymi ryzkami,
  • koszty zostały poniesione przez jeden podmiot z grupy na rzecz innych podmiotów, zwłaszcza w przypadku, gdy ponosił je w celu uzyskania korzyści i lub zwolnienia z ponoszenia kosztów przez inne podmioty z grupy,
  • hipotetycznie, jeżeli podmioty niepowiązane zgodziłyby się na alokację kosztów.

Problematyczne straty

Podmioty gospodarcze nie tylko ponosiły dodatkowe koszty w związku z COVID-19, ale wielu przypadkach również straty, które mogły wynikać przykładowo z zawieszenia działalności w związku z obostrzeniami wprowadzonymi przez wprowadzone obostrzenia. Co do zasady, straty powinien ponosić ten podmiot, który reprezentuje bardziej rozbudowany profil funkcjonalny i zostały mu przypisane ryzyka, których materializacja może skutkować ponoszeniem straty. Niemniej jednak, problematyczną kwestią pozostaje ponoszenie strat przez podmioty o tzw. „ograniczonym ryzyku”. Przykładowo są to prości dystrybutorzy oraz producenci kontraktowi, którzy powinni mieć zapewniony niski ale stabilny poziom zysku.

Zgodnie z treścią Rekomendacji FCT, negatywny wpływ COVID-19 (w krótkim horyzoncie czasowym) może być również alokowany na podmioty o ograniczonym ryzyku. To na podatniku ciąży jednak obowiązek wykazania, że warunki transakcji (pomimo wykazania strat przez taki podmiot), były ustalone na warunkach rynkowych. Zważywszy na brak możliwości pozyskania na bieżąco danych dotyczących pandemii COVID-19 oraz na obowiązek stosowania cen rynkowych ex ante, udowodnienie przez podatnika, że niepowiązane podmioty o takim samym profilu w obliczu pandemii COVID-19 poniosłyby stratę, jest utrudnione.

Zgodnie z treścią Rekomendacji FCT odrębnie należy wykazać, jaki poziom kosztów podmiot o ograniczonym ryzyku może ponosić. Alokacja negatywnych skutków pandemii COVID-19 musi być spójna z historycznym rozkładem ryzyk, przykładowo producent kontraktowy nie może ponosić ryzyka kredytowego, jeżeli dotychczas go nie ponosił.

Czas na renegocjacje…

Skutki pandemii COVID-19 spowodowały, że wiele relacji handlowych uległo zmianie, również w przypadku podmiotów powiązanych. Zgodnie z treścią polskich Rekomendacji FCT, podmioty działające w grupie powinny rozważyć renegocjację umów, w przypadku, gdy rozpoznają straty finansowe na transakcji spowodowane epidemią. Jednocześnie strony mają obowiązek wykazać, że działania dotyczące renegocjacji umów byłby przeprowadzone pomiędzy niepowiązanymi kontrahentami. Treść dokumentu zaznacza, że zmiana warunków handlowych w grupie powinna być uzasadniona dążeniem do eliminacji strat lub zapewnieniem zysków w dłuższej perspektywie, dlatego kluczowa jest analiza opcji realistycznie dostępnych dla stron transakcji.

Jak traktować wsparcie antykryzysowe?

Podmioty działające w grupie, tak jak podmioty niepowiązane, po spełnieniu odpowiednich warunków mogą skorzystać ze wsparcia, oferowanego przez rząd w celu ograniczenia wpływu pandemii COVID-19 na działalność gospodarczą. Wykorzystanie przez podmioty powiązane wsparcia antykryzysowego może wpływać na transakcje wewnątrzgrupowe w następujący sposób:

  • bezpośrednio lub pośrednio na warunki transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi (w tym na cenę),
  • na otoczenie ekonomiczne transakcji oraz na zyskowność w transakcjach porównywalnych.

W związku z powyższym, zgodnie z Rekomendacjami FCT, powinni uwzględnić ewentualny wpływ wsparcia antykryzysowego na transakcję, jeżeli otrzymane wsparcie jest istotne z perspektywy transakcji i ma z nią związek, a także gdy zostało udzielone jako dopłata do wynagrodzeń, gwarancja kredytowa lub krótkoterminowe wsparcie płynności. Jeżeli taki wpływ zostanie zidentyfikowany, podatnicy powinni określić oraz wycenić korzyści wynikające z otrzymanej pomocy, a także, podział tych korzyści pomiędzy podmioty powiązane. Jeżeli dany podmiot identyfikuje wpływ na transakcję, powinien ocenić również czy jest możliwe dokonanie korekt o pozyskaną pomoc. Wyłączenie korzyści wynikających z otrzymanego wsparcia, nie zawsze jest możliwe. Zgodnie z przyjętymi przez FCT Rekomendacjami FCT, jeżeli w praktyce wynik otrzymany na transakcji, znajduje się w przedziale rynkowym otrzymanym w wyniku poprawnie przeprowadzonej analizy porównawczej, należy uznać, że transakcja została przeprowadzona na warunkach rynkowych.

Powyżej wskazane rozwiązanie stanowi pewnego rodzaju ułatwienie dla podatników. Niemniej jednak nie mają oni pewności, że przyjęcie takiego podejścia byłoby spójne z tym, jakie mogą przyjąć organy podatkowe. Niestety, Rekomendacje FCT nie mogą tego zagwarantować.

Jak powinni postąpić podatnicy, jeżeli możliwe jest zidentyfikowanie wpływu na transakcję, a uzyskany wynik nie znajduje się w przedziale rynkowym otrzymanym w wyniku poprawnie przeprowadzonej analizy porównawczej? W takim przypadku, zgodnie z Rekomendacjami FCT, należy ocenić, czy wsparcie antykryzysowe zostało odpowiednio zaalokowane i w związku z czym nie jest przyczyną kształtowania się wyników osiąganych na transakcji poza przedziałem. Zgodnie z treścią dokumentu, podatnik może dokonać takiego oszacowania m.in. poprzez analizę jaki jest wzrost przychodów/spadek kosztów wynikający z tego wsparcia w porównaniu do zmiany tych pozycji u podmiotów porównywalnych oraz jak trwały jest ten efekt.

Podsumowanie

Jak wskazano w poprzednim artykule, polskie Rekomendacje FCT czerpią z Wytycznych OECD dotyczących również wpływu pandemii COVID-19 na ceny („Guidance on the transfer pricing implications of the Covid-19 pandemic”), niemniej jednak nie są ich bezpośrednim odwzorowaniem, ponieważ przystosują ich zapisy do polskich realiów dotyczących funkcjonowania podmiotów powiązanych.

Rekomendacje FCT służą jako wsparcie dla podatników w przypadku zagadnień związanych z wypływem pandemii COVID-19 na podmioty działające w grupach. Pozytywnie należy ocenić fakt, że są one spójne z wytycznym przedstawionymi przez OECD. W przypadku międzynarodowych grup kapitałowych, umożliwi to zaimplementowanie analogicznych rozwiązań w kilku krajach. Należy mieć na uwadze, że Rekomendacje FCT nie mają charakteru wiążącego dla organów podatkowych. Dlatego też polscy podatnicy musza liczyć się z tym, że przyjęte podejście może zostać zakwestionowane w przypadku kontroli. Niemniej jednak, zważywszy na fakt, że Ministerstwo Finansów pozytywnie opiniuje Rekomendacje FCT, podatnicy mogą mieć nadzieje, że jego zapisy będą również respektowane przez organy podatkowe.

Angelika Szambara, Associate w Enodo Advisors

Pozostałe aktualności

20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo