15.12.2022 Definicja płynu do papierosów elektronicznych – problemy praktyczne i kierunki zmian

Za sprawą uchwalonej przez Sejm 1 grudnia 2022 r. nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym [1] nadano nowe brzmienie akcyzowej definicji płynu do papierosów elektronicznych (zwanego powszechnie „liquidem”). Z woli polskiego ustawodawcy z początkiem lutego 2018 r. stał się on wyrobem podlegającym opodatkowaniu akcyzą. Obecna definicja tych wyrobów budzi liczne kontrowersje i jest źródłem częstych sporów z organami administracji skarbowej. Czy planowane zmiany legislacyjne rozwiążą pojawiające się na tym tle problemy?

Enodo

Definicja płynu do papierosów elektronicznych została określona w art. 2 ust. 1 pkt 35 ustawy z 6.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 143 ze zm.). W aktualnym stanie prawnym, przez płyn do papierosów elektronicznych rozumie się roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, zarówno z nikotyną, jak i bez nikotyny, w tym bazę do tego roztworu zawierającą glikol lub glicerynę.

Czego dotyczą obecne wątpliwości?

Na gruncie tej definicji pojawiły się problemy praktyczne dotyczące możliwości zakwalifikowania jako liquidu nie tylko finalnego wyrobu, ale również poszczególnych składników (komponentów) ostatecznej mieszaniny (płynu) wykorzystywanej w e-papierosach, w szczególności samego tylko aromatu czy też czystej gliceryny bądź glikolu propylenowego, co w konsekwencji prowadziłoby do objęcia tych produktów opodatkowaniem akcyzą. Wątpliwości te stały się przedmiotem licznych wniosków o wydanie interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (DKIS) prezentuje w tym zakresie niekorzystne dla podatników stanowisko (np. Interpretacje Indywidualne: z 2.12.2021 r., nr 0111-KDIB3-3.4013.265.2021.1.JS; z 19.11.2021 r., nr 0111-KDIB3-3.4013.230.2021.1.JS). W ocenie DKIS, kryterium uznania aromatu, koncentratu, glikolu, gliceryny i ich mieszanin za płyn do e-papierosów jest to, do czego dany wyrób faktycznie jest lub będzie przeznaczony, niezależnie od tego, czy są one bezpośrednio stosowane w e-papierosach, czy dopiero w połączeniu z innymi składnikami. Jak podkreśla DKIS, zamiarem ustawodawcy było objęcie akcyzą wszystkich wyrobów, które docelowo służą użytkownikom do „konsumowania” w papierosie elektronicznym, w tym baz służących do komponowania tych płynów. W konsekwencji, podmiot, który dokonuje produkcji (wytwarzania, przetwarzania lub rozlewu) wyrobów przeznaczonych do wykorzystania w papierosach elektronicznych, bądź który oferuje je na sprzedaż jako płyn do papierosów elektronicznych lub jako półprodukt służący do dalszej produkcji takiego płynu - przeznacza je do wykorzystania jako płyn do papierosów elektronicznych, co przesądza o konieczności traktowania ich jako wyrobów akcyzowych. Zdaniem organu podatkowego, nie ma przy tym znaczenia fakt, że same aromaty, glikol czy gliceryna nie mogą być bezpośrednio wlewane do e-papierosa, aby osiągnąć oczekiwane działanie papierosa elektronicznego.

Taki też pogląd dominuje w judykaturze. W orzeczeniach aprobujących stanowisko DKIS podkreśla się, że płynem do papierosów elektronicznych jest każdy roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych. Przy czym przepis nie wymaga, aby o uznaniu roztworu za płyn przeznaczony do papierosów elektronicznych przesądzała możliwość jego finalnego wykorzystania, czyli wlania bezpośrednio do e-papierosa. Innymi słowy, pod pojęciem „płyn do papierosów elektronicznych” należy rozumieć nie tylko wyrób gotowy (finalny), z nikotyną jak i bez nikotyny, przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, lecz również produkty służące do jego wytworzenia, pod warunkiem, że mieszczą się w definicji ustawowej, jako roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych (zob. wyroki WSA: w Kielcach z 9.06.2022 r., I SA/Ke 41/22; w Gorzowie Wielkopolskim z 24.03.2022 r., I SA/Go 39/22; w Bydgoszczy z 29.03.2022 r., I SA/Bd 40/22).

Odmienne stanowisko w tej kwestii zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 29 marca 2022 r. (I SA/Kr 121/22). Uznał on, że czysty glikol propylenowy i czysta gliceryna nabywane przez konsumentów, którzy wytwarzają z nich płyn do papierosów elektronicznych, nie powinny być opodatkowane podatkiem akcyzowym. W ocenie Sądu, gliceryna i glikol propylenowy są bowiem substancjami a nie roztworami, z uwagi na ich właściwości fizykochemiczne. Sam glikol i gliceryna nie nadają się do użycia w e-papierosach, gdyż konsumenci nie podgrzewają gliceryny ani glikolu, lecz dopiero po dodaniu do nich innych składników (np. nikotyny lub aromatów) samodzielnie komponują płyn do papierosów, który finalnie wlewają do e-papierosów.

Interpretacje podatkowe narzędziem do omijania opodatkowania

Szczególnie niepokojącym zjawiskiem, nie tylko dla interesów fiskalnych Skarbu Państwa, ale również bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, jest unikanie opodatkowania, polegające na ukrywaniu rzeczywistej produkcji lub sprzedaży płynów do papierosów elektronicznych. W praktyce nierzadko zdarzają się bowiem sytuacje pozornej sprzedaży określonych wyrobów jako np. aromatów do kominków czy też odświeżaczy powietrza. W rzeczywistości, z uwagi na swój fizykochemiczny skład i właściwości, wyroby te mogą być bezpośrednio używane w e-papierosach jako komponent płynu do tego typu produktów i w takim też celu są zużywane przez nabywców. Zjawisko to w oczywisty sposób narusza zasady uczciwej konkurencji, stawiając w gorszej sytuacji podmioty rzetelnie deklarujące produkcję, bądź sprzedaż omawianych wyrobów akcyzowych i rozliczające się z tego tytułu z należnej akcyzy. Nie może przy tym umknąć uwadze fakt, że nierzadko podmioty realizujące opisany proceder uzyskiwały korzystne dla siebie interpretacje, przedstawiając we wnioskach sprzeczny z rzeczywistością stan faktyczny.

Co się zmieni?

Dostrzegając pojawiające się wątpliwości dotyczące definicji płynu do papierosów elektronicznych oraz związane z tym zjawisko unikania opodatkowania, Ministerstwo Finansów zdecydowało się na dokonanie korekty legislacyjnej w tym zakresie. W świetle ustawy nowelizującej, płyn do papierosów elektronicznych oznacza roztwór przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, zarówno z nikotyną, jak i bez nikotyny, w tym bazę do tego roztworu zawierającą glikol lub glicerynę. Roztwór uważa się przy tym za przeznaczony do wykorzystania w papierosach elektronicznych, gdy jest używany albo ze względu na jego skład i właściwości fizykochemiczne może być użyty w papierosach elektronicznych, bez względu na miejsce jego sprzedaży bądź oferowania na sprzedaż.

W uzasadnieniu do projektu ustawy podkreślono, że zmiana ta jest efektem doświadczeń zebranych w czasie funkcjonowania dotychczasowej definicji płynu do papierosów elektronicznych i wynika wprost ze stwierdzonych przez organy KAS przypadków unikania opodatkowania. Wyroby, które ze względu na swój skład surowcowy albo formę opakowania, czy wreszcie miejsce sprzedaży w wyspecjalizowanych punktach mogły być użyte bezpośrednio jako płyn do papierosów elektronicznych albo jako baza do sporządzenia tego roztworu (np. aromaty), były deklarowane jako np. aromat do kominków czy odświeżacz powietrza. W projekcie noweli zaproponowano doprecyzowanie pojęcia „przeznaczenie do wykorzystania w papierosach elektronicznych”, które stanowi kluczowe kryterium powodujące uznanie danego roztworu za płyn do papierosów elektronicznych. Warunkiem zakwalifikowania wyrobu jako płyn do papierosów elektronicznych będzie jego skład i właściwości fizykochemiczne wskazujące na możliwość użycia w e-papierosie, bez względu na miejsce sprzedaży bądź oferowania do sprzedaży. W ocenie projektodawcy, zaproponowana zmiana umożliwi organom kontrolnym i podatkowym wykazanie, że sprzedawca płynów do e-papierosów jedynie dla pozoru wskazywał przeznaczenie tych wyrobów do celów nieopodatkowanych.

Proponowane zmiany nie rozwiązują obecnych problemów… i generują nowe

Propozycja Ministerstwa Finansów wzbudziła liczne zastrzeżenia w toku prac legislacyjnych. Jest to oczywiście związane z użyciem w proponowanej definicji zwrotów niejasnych (niedookreślonych) czy też jedynie potencjalna „możliwość” użycia danego produktu w papierosach elektronicznych, pozwalająca na uznanie danego wyrobu za płyn do e-papierosów. W przepisach ustawy nowelizującej nie doprecyzowano, jakie warunki musi spełniać dany produkt oraz jakie jego właściwości będą miały decydujące znaczenia przy klasyfikacji pozwalającej na uznanie, że dany wyrób spełnia kryteria płynu do papierosów elektronicznych. Istnieje zatem ryzyko nadinterpretacji przepisów oraz zbyt szerokiej dowolności organów podatkowych przy ocenie tych kryteriów.

Powstaje obawa, że potencjalnie każdy wyrób posiadający odpowiednie właściwości fizykochemiczne, umożliwiające jego użycie w papierosach elektronicznych, może zostać uznany za wyrób akcyzowy. W konsekwencji jako płyn do papierosów elektronicznych będzie mógł zostać zakwalifikowany produkt zupełnie niezwiązany z rynkiem papierosów elektronicznych, ale występujący np. w branży kosmetycznej, chemicznej czy spożywczej. W szczególności, zgodnie z proponowaną definicją, irrelewantne w tym zakresie będzie miejsce sprzedaży bądź oferowania danego produktu.

Otwarta pozostaje również kwestia możliwości uznania za wyrób akcyzowy jedynie tylko półproduktów (np. samego glikolu lub gliceryny), służących do wytwarzania (produkcji) płynów do papierosów elektronicznych. W tym kontekście warto zwrócić uwagę na opublikowany 1 grudnia 2022 r. komunikat Ministerstwa Finansów, mający na celu wyjaśnienie nowej definicji płynu do papierosów elektronicznych. Zgodnie z tym komunikatem, „pod pojęciem płynu do papierosów elektronicznych jako roztworu należy rozumieć jednorodną mieszaninę dwóch lub więcej związków chemicznych. Tymczasem, ani gliceryna ani glikol takimi mieszaninami nie są. (…) warunkiem zakwalifikowania wyrobu jako płyn do e-papierosów będzie jego użycie albo możliwość takiego użycia w papierosach elektronicznych wynikająca z jego składu i właściwości fizykochemicznych. Poszczególne komponenty, które nie stanowią roztworu lub ich skład i właściwości fizykochemiczne nie wskazują na użycie w papierosach elektronicznych w celu efektywnej konsumpcji, jak np. sama gliceryna czy glikol, nie podlegają opodatkowaniu akcyzą.” Nie trudno dostrzec, iż wyjaśnienia te nie są spójne z aktualnie dominującą linią interpretacyjną organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, co tylko potwierdza obawy firm z branż niezwiązanych z rynkiem liquidów. Niewątpliwie plusem jest wskazanie w komunikacie Ministerstwa wprost, że nie będzie podlegała akcyzie produkcja i dystrybucja glikolu propylenowego czy gliceryny oraz ich użycie np. w branżach farmaceutycznej, kosmetycznej, budowlanej, motoryzacyjnej.

Konkluzje

W oparciu o powyższe uwagi można pokusić się o stwierdzenie, że proponowane zmiany legislacyjne w zakresie definicji płynu do papierosów elektronicznych nie tylko nie rozwiązują dotychczasowych problemów, ale dodatkowo generują nowe. Jak to najczęściej w takich sytuacjach bywa, dopiero praktyka pokaże jak skuteczne w walce z unikaniem opodatkowania okaże się nowe brzmienie przepisu oraz jaki będzie jego rzeczywisty zakres zastosowania. Ta niepewność prawna prawdopodobnie przyczyni się do intensyfikacji aktywności podatników w sferze składanych wniosków o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ich uzyskanie w wielu przypadkach wydaje się być konieczne dla zabezpieczenia ryzyka podatkowego związanego z prowadzoną działalnością. Byle tylko uzyskana w ten sposób przez rzetelnych podatników ochrona nie okazała się iluzoryczna, zaś dla nieuczciwych podmiotów interpretacje te w dalszym ciągu nie były jedynie dogodnym narzędziem ułatwiającym unikanie opodatkowania.

Akcyza 2023: wątpliwości jest więcej – zapraszamy na webinarium!

Nadchodzący rok może przynieść wiele wyzwań nie tylko dla podmiotów z branż akcyzowych, ale także dla przedsiębiorców, którzy tylko marginalnie wykorzystują tego typu wyroby.

Już w lutym 2023 r. wejdzie w życie nowa akcyzowa dyrektywa horyzontalna oraz implementujące ją polskie przepisy. Nie można też zapominać o stale postępującej elektronizacji podatku akcyzowego w zakresie obowiązków ewidencyjnych i sprawozdawczych.

Te i inne kwestie istotne z punktu widzenia obrotu wyrobami akcyzowymi, omówimy w trakcie naszego webinarium – zapraszamy do zapoznania się z agendą szkolenia oraz do bezpłatnej rejestracji.

Termin szkolenia online: 12 stycznia 2023 r. o godz. 10:00.

Bartłomiej Bieniek, doradca podatkowy, Analyst w ENODO Advisors.

[1] Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2764).

Pozostałe aktualności

09.01.2023

KSeF 2024: czas na analizę merytoryczną schemy nowej faktury!

1 grudnia 2022 r. został opublikowany projekt ustawy wprowadzającej obligatoryjny Krajowy System e-Faktur (KSeF) z dniem 1 stycznia 2024 r. (o publikacji projektu ustawy pisaliśmy już tutaj i tutaj). Od 1 stycznia 2022 r. KSeF funkcjonuje już jako opcja fakultatywna, umożliwiająca podatnikom testowanie nowego rozwiązania. Nowa formuła z jednej strony polega na łączeniu się z centralną bazą MF za pomocą interfejsowego oprogramowania, co w praktyce będzie wiązało się z koniecznością integracji używanego systemu księgowego z KSeF. Z drugiej zaś strony wprowadzony zostaje nowy format faktury (ustrukturyzowanej).

Enodo
01.12.2022

KSeF 2024: uwaga na sankcje!

Na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego został opublikowany projekt ustawy dotyczący obligatoryjnego korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Rozpoczynamy cykl artykułów, w których szczegółowo omówimy kwestie wynikające z projektu. Na ten moment chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na sankcje związane z niewdrożeniem lub nieprawidłowym korzystaniem z KSeF przez podatników VAT.

Enodo
18.11.2022

MF uwzględniło nasze postulaty w Objaśnieniach podatkowych dotyczących grup VAT

Ministerstwo Finansów opublikowało długo oczekiwane Objaśnienia podatkowe w zakresie grup VAT. Projekt tego dokumentu nie rozwiązywał ówczesnych problemów, a na dodatek przyniósł kolejne wątpliwości (częściowo pisaliśmy o nich tutaj). Wydanie finalnej wersji Objaśnień zostało poprzedzone konsultacjami podatkowymi, w których wzięliśmy udział. Z satysfakcją informujemy, że wiele ze zgłoszonych przez nas w tej procedurze uwag zostało uwzględnionych. W artykule omawiamy najważniejsze z nich.

Enodo
14.11.2022

Rozliczenia w ramach konsorcjum nie podlegają opodatkowaniu VAT

Jak sygnalizowaliśmy w naszym poprzednim artykule [link], stanowisko organów podatkowych w kwestii oceny skutków podatkowych wynikających z przepływów finansowych pomiędzy konsorcjantami, w związku z realizacją wspólnego przedsięwzięcia, jest niejednolite. Dzisiaj przestawiamy rozstrzygnięcie odmienne od tego, które opisywaliśmy tydzień temu, mimo że podjęte na gruncie zbliżonych okoliczności faktycznych.

Enodo
19.10.2022

Czy uchwała NSA rozwiąże problemy interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów zawieszających terminy przewidziane w art. 15zzr ustawy covidowej?

W jednym z niedawnych wpisów na naszym blogu poruszaliśmy kwestię możliwego zawieszenia biegu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych wskutek zastosowania art. 15zzr ustawy covidowej. Okazuje się, że to zagadnienie może doczekać się rozstrzygnięcia na poziomie poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Enodo
20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo