12.07.2022 Grupy VAT: opodatkowanie w świetle objaśnień MF nie takie atrakcyjne

Opublikowany 13 lipca br. projekt objaśnień do przepisów o grupach VAT, które prawdopodobnie wejdą w życie 1 stycznia 2023 r. rozwiewa tylko niektóre wątpliwości w tym obszarze, wiele problemów zostaje nierozwiązanych. Może to zniechęcić podatników do wyboru takiego sposobu rozliczania VAT, a szkoda, bo wielu z nich mogłoby na tym skorzystać.

Z projektu objaśnień wynika wprost, że przepisy o grupach VAT znajdą zastosowanie nie tylko do transakcji krajowych,, ale również do WDT, WNT, eksportu towarów, importu usług i importu towarów czy czynności niepodlegających VAT realizowanych np. jako organ władzy publicznej. W projekcie podjęto również m.in. próbę doprecyzowania pojęć powiązań ekonomicznych i organizacyjnych, lecz nadal są one w dużym stopniu niedookreślone.

Ponadto wskazano, że pewne prawa i obowiązki na gruncie VAT przypisane członkom grupy przed jej utworzeniem będą kontynuowane przez grupę jako całość. Chodzi tutaj w szczególności o:

  • ulgę na złe długi,
  • prawo do odliczenia niezrealizowane w przeszłych okresach rozliczeniowych,
  • obowiązek wykazania zaległego podatku należnego,
  • prawo/obowiązek dokonania korekty wieloletniej,
  • rozliczenie importu towarów dokonanego przez członków grupy VAT w okresie przed jej powstaniem,
  • wystawianie faktur korygujących do faktur dokumentujących sprzedaż poszczególnych członków przed powstaniem grupy VAT (także otrzymane korekty faktur będą rozliczane przez grupę).

Zasada kontynuacji praw i obowiązków nie będzie jednak funkcjonowała w pełnym wymiarze. Zastrzeżono na przykład, że zgody udzielane na wystawianie faktur elektronicznych przez członków grupy powinny zostać co najmniej potwierdzone przez grupę jako podatnika po jej zawiązaniu. W tym zakresie odniesiono się również do obowiązków dokumentacyjnych. Faktury sprzedażowe powinny zawierać dane identyfikacyjne grupy, mogą zawierać dodatkowo dane poszczególnych członków, ale nie jest to rozwiązanie obligatoryjne.

Starano się również przybliżyć zasady odliczania VAT przez grupę od tzw. wydatków mieszanych. W tym kontekście zaznaczono, że w przypadku gdy podmiot z grupy nabywa towar/usługę dla potrzeb drugiego podmiotu z grupy, to stosujemy zasady odliczenia uwzględniające sposób wykorzystania tego nabycia do działalności prowadzonej przez ten drugi podmiot, np. współczynnik lub pre-współczynnik tej jednostki.

W tym kontekście warto zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję. Z jednej strony projektodawca zapowiadał w uzasadnieniu do ustawy, że nowe przepisy zwiększą zakres odliczenia VAT dla podmiotów prowadzących w przeważającej części działalność zwolnioną z VAT (np. z branży ubezpieczeniowej, finansowej czy medycznej), zaś z drugiej proponowane rozwiązanie polegające na zastosowaniu współczynnika członka grupy, który wykorzystuje zakup do prowadzonej działalności realnie to uniemożliwia. Poza tym część z objaśnień (w tym również dot. zasad odliczenia), nie wynika nawet pośrednio z przepisów o grupach VAT. Dlatego też niewykluczone, że stanowisko organów podatkowych i/lub sądów administracyjnych wypracowane po wejściu ww. przepisów w życie będzie zgoła odmienne od treści objaśnień.

Czego zabrakło w objaśnieniach?

Minister Finansów nadal nie odniósł się do niektórych wątpliwych kwestii, jak np. potencjalna ochrona dla grupy wynikająca z interpretacji uzyskanych przez członków grup przed jej utworzeniem czy dla członków grupy po utracie statusu wynikająca z otrzymanych interpretacji w trakcie istnienia grupy. Resort finansów nie rozważył również konsekwencji neutralności rozliczeń wewnętrznych na spadek wysokości współczynnika i pre-współczynnika (gdyż czynności te dotychczas jako opodatkowane VAT i wykazywane w liczniku kalkulacji ww. wskaźników wpływały na ich wynik).

Niestety te i inne wątpliwości związane z tworzeniem i funkcjonowaniem grup VAT mogą wpłynąć odstraszająco na korzystanie przez podatników z tej możliwości. Jest to o tyle niepokojące, że wydaje się że część podmiotów mogłaby efektywnie skorzystać na wyborze takiego sposobu rozliczania VAT.

Poza podmiotami świadczącymi usługi zwolnione z VAT, potencjalnie widzimy taką perspektywę dla podmiotów zajmujących się obrotem międzynarodowym towarami (dokonujących WDT czy eksportu towarów) oraz jednostek samorządu terytorialnego. Niemniej kwestia ta wymagałaby bardzo szczegółowej oceny, również pod kątem przepisów o nadużyciu prawa oraz ewentualnego obowiązku raportowego na gruncie przepisów o schematach podatkowych.

Tomasz Kowalczyk, doradca podatkowy, Senior Manager w Enodo Advisors. Posiada wieloletnie doświadczenie z zakresu podatku od towarów i usług zdobyte podczas realizacji różnorodnych projektów dla podmiotów polskich oraz międzynarodowych korporacji. Prowadzi szkolenia z zakresu podatku VAT, jest również autorem artykułów i komentarzy z tej tematyki.

Pozostałe aktualności

20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo