06.05.2019 Procedura konsultacyjna – nowość w projekcie ordynacji podatkowej

Projekt nowej Ordynacji podatkowej przewiduje wprowadzenie nowej procedury podatkowej: konsultacji skutków podatkowych transakcji (tzw. procedury konsultacyjnej). Stanowi ona odpowiedź na zgłaszane od dawna postulaty ustanowienia „kontroli na wniosek” – wyposażenia podatników w uprawnienie do inicjowania procedury mającej na celu sprawdzenie poprawności ich rozliczeń. Jak ma przebiegać ta procedura? Jakie są jej zalety i wady?

Enodo

Istota

Procedura ta, to rodzaj postępowania podatkowego zakresowego (fragmentarycznego) – dotyczy tylko skutków podatkowych wskazanej przez podatnika transakcji. Postępowanie jest wszczynane na wniosek podatnika i kończy się decyzją podatkową, wiążącą dla organów podatkowych w przyszłości. W jego ramach  prowadzone jest „zwykłe” postępowanie dowodowe: organy podejmują wszystkie czynności potrzebne, by ustalić fakty ważne dla rozstrzygnięcia (przesłuchują świadków, badają dokumenty, przeprowadzają oględziny itd.).

Transakcją jest każde zdarzenie lub czynność, których dokonywał podatnik lub w którym brał udział. Jest to – przyjęte celowo – określenie maksymalnie szerokie. Jako mieszczące się w jego ramach w przepisie wskazano przykłady: transakcje, w wyniku których doszło do przeniesienia własności składników majątkowych lub przekazania ich do używania, udzielenia pożyczek lub kredytów, a także realizacji procesów restrukturyzacyjnych lub wspólnych przedsięwzięć.

Procedura dotyczy transakcji, a nie okresu rozliczeniowego. To rozwiązanie przyjęto w sposób zamierzony. Jej założeniem jest otwartość podatnika w komunikacji z organami podatkowymi (urzędnikami). Podatnik ma wprost wskazać, jakie zdarzenie gospodarcze budzi jego wątpliwości.

Uzgodnienia

W ramach postępowania między podatnikami a urzędnikami mają być prowadzone rozmowy i dokonywane uzgodnienia. Sprzyja temu – przewidziana w przepisach – organizacja spotkań uzgodnieniowych. W zamyśle pomysłodawców takie spotkania stworzą okazję do szukania wzajemnego zrozumienia stanowisk, a może i kompromisu między nimi.  

Podatnik zachowa w dużym stopniu kontrolę nad przebiegiem postępowania. Będzie na każdym etapie mógł rozporządzać swoim wnioskiem. Przed wydaniem decyzji organ prowadzący postępowanie poinformuje go o projektowanej treści rozstrzygnięcia. W oparciu o tę wiedzę podatnik będzie mógł np. zmienić swoje pierwotne stanowisko, dostarczyć dodatkowe wyjaśnienia i dowody, a także skorygować deklarację podatkową. 

Wady

Zalety procedury wydają się oczywiste. Jakie jednak ma wady?

Za jej główną słabość można uznać to, że dotyczy tylko zaszłych zdarzeń i tych ich skutków podatkowych, które już wystąpiły. W tej procedurze nie można będzie uzyskać pewności co do skutków podatkowych przyszłych – nawet jeśli wynikają one z transakcji objętej wnioskiem. Jest to cena, którą trzeba zapłacić za daleko idącą ochronę, jaką daje rozstrzygnięcie wydawane w procedurze, tj. decyzja podatkowa. Gdyby decyzja ta była oparta nie na zaszłym stanie faktycznym, poddawanym badaniu w postępowaniu dowodowym, lecz na samej deklaracji podatnika, organy podatkowe mogłyby w przyszłości kwestionować, że fakty miały się tak, jak deklarował podatnik we wniosku. Przypadki takiego kwestionowania są dobrze znane z funkcjonowania interpretacji indywidualnych. Ryzyko to było więc realne. Ochrona wynikająca z decyzji podatkowej dotyczącej przeszłości jest nieporównanie bardziej solidna.

Korzystanie z tej nowej instytucji jest obciążone opłatą. Opłata ta jest uzależniona od wartości transakcji (stanowi jej 1%) i wielkości przedsiębiorcy; wynosi maksymalnie 50 tys. złotych. Sposób kalkulacji opłaty jest dość złożony, bo od podanej reguły ogólnej są rozmaite wyjątki. Można spodziewać się, że w praktyce wyjątki zrodzą kontrowersje, np. co do tego, czy w przypadku danej transakcji jest możliwe określenie jej wartości bazowej dla kalkulacji opłaty.

Mankamentem nowej procedury jest też to, że w kilku przypadkach decyzja podatkowa w niej wydana nie będzie dla organów podatkowych wiążąca. Dotyczy to m.in. sytuacji unikania opodatkowania i nadużycia prawa. Mimo wszystko wyjątki od związania organów decyzją są zakreślone dość wąsko i nie pozbawiają procedury praktycznej przydatności.

Terminarz

Nowa Ordynacja podatkowa, w tym przepisy dotyczące procedury konsultacyjnej, mają wejść w życie 1 stycznia 2020 r.

Dr hab. Hanna Filipczyk, członek Komisji Kodyfikacyjnej Ogólnego Prawa Podatkowego

Pozostałe aktualności

09.01.2023

KSeF 2024: czas na analizę merytoryczną schemy nowej faktury!

1 grudnia 2022 r. został opublikowany projekt ustawy wprowadzającej obligatoryjny Krajowy System e-Faktur (KSeF) z dniem 1 stycznia 2024 r. (o publikacji projektu ustawy pisaliśmy już tutaj i tutaj). Od 1 stycznia 2022 r. KSeF funkcjonuje już jako opcja fakultatywna, umożliwiająca podatnikom testowanie nowego rozwiązania. Nowa formuła z jednej strony polega na łączeniu się z centralną bazą MF za pomocą interfejsowego oprogramowania, co w praktyce będzie wiązało się z koniecznością integracji używanego systemu księgowego z KSeF. Z drugiej zaś strony wprowadzony zostaje nowy format faktury (ustrukturyzowanej).

Enodo
01.12.2022

KSeF 2024: uwaga na sankcje!

Na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego został opublikowany projekt ustawy dotyczący obligatoryjnego korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Rozpoczynamy cykl artykułów, w których szczegółowo omówimy kwestie wynikające z projektu. Na ten moment chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na sankcje związane z niewdrożeniem lub nieprawidłowym korzystaniem z KSeF przez podatników VAT.

Enodo
18.11.2022

MF uwzględniło nasze postulaty w Objaśnieniach podatkowych dotyczących grup VAT

Ministerstwo Finansów opublikowało długo oczekiwane Objaśnienia podatkowe w zakresie grup VAT. Projekt tego dokumentu nie rozwiązywał ówczesnych problemów, a na dodatek przyniósł kolejne wątpliwości (częściowo pisaliśmy o nich tutaj). Wydanie finalnej wersji Objaśnień zostało poprzedzone konsultacjami podatkowymi, w których wzięliśmy udział. Z satysfakcją informujemy, że wiele ze zgłoszonych przez nas w tej procedurze uwag zostało uwzględnionych. W artykule omawiamy najważniejsze z nich.

Enodo
14.11.2022

Rozliczenia w ramach konsorcjum nie podlegają opodatkowaniu VAT

Jak sygnalizowaliśmy w naszym poprzednim artykule [link], stanowisko organów podatkowych w kwestii oceny skutków podatkowych wynikających z przepływów finansowych pomiędzy konsorcjantami, w związku z realizacją wspólnego przedsięwzięcia, jest niejednolite. Dzisiaj przestawiamy rozstrzygnięcie odmienne od tego, które opisywaliśmy tydzień temu, mimo że podjęte na gruncie zbliżonych okoliczności faktycznych.

Enodo
19.10.2022

Czy uchwała NSA rozwiąże problemy interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów zawieszających terminy przewidziane w art. 15zzr ustawy covidowej?

W jednym z niedawnych wpisów na naszym blogu poruszaliśmy kwestię możliwego zawieszenia biegu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych wskutek zastosowania art. 15zzr ustawy covidowej. Okazuje się, że to zagadnienie może doczekać się rozstrzygnięcia na poziomie poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Enodo
20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo