04.03.2022 Zapomoga – jak wesprzeć pracowników z Ukrainy?

Wielu zastanawia się obecnie, jak może pomóc obywatelom ogarniętej wojną Ukrainy – tym przybywającym do Polski po raz pierwszy i tym, którzy już wcześniej mieszkali w naszym kraju. Dotyczy to również osób zatrudniających pracowników z Ukrainy. Pracodawcy dysponują w tym zakresie możliwością skorzystania ze szczególnego sposobu wsparcia pracowników – zapomogi. Jakie są skutki podatkowe takiego wsparcia? O tym w naszym artykule.

Enodo

Czym jest zapomoga?

W przepisach podatkowych nie została umieszczona definicja zapomogi, niemniej można przyjąć, że należy przez nią rozumieć jednorazowe świadczenie pieniężne mające na celu wsparcie finansowe osoby, która z ważnych przyczyn znalazła się w trudnej sytuacji życiowej. Takie lub zbliżone definicje można znaleźć zarówno w słownikach, jak i stanowiskach organów podatkowych.

Zastanawiając się nad tą formą pomocy warto zwrócić uwagę przede wszystkim na aspekt jednorazowości oraz pieniężny charakter zapomogi. Świadczenia okresowe (których wypłata jest rozłożona na pewien okres) lub świadczenia rzeczowe mogą, w mojej ocenie, zostać potencjalnie uznane za inny rodzaj wsparcia.

Dlaczego warto rozważyć udzielenie zapomogi?

Podstawową zaletą udzielenia zapomogi dla pracowników jest możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania PIT. Zgodnie z ustawą, wolne od podatku są bowiem zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci:

  • z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków zawodowych lub zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości,
  • z innych źródeł - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 6000 zł (obecnie – z uwagi na przepisy przejściowe wprowadzone w związku z pandemią – limit ten został powiększony do 10 000 zł).

W zależności od pochodzenia środków, z których udzielana jest zapomoga, zwolnienie może potencjalnie nie mieć więc żadnego ograniczenia kwotowego, co wydaje się istotne zwłaszcza wobec skali potrzebnego wsparcia. Niemniej jednak, nawet zapomoga udzielana z tzw. środków obrotowych pozwala na wypłatę istotnych kwot bez konieczności ich opodatkowania.

Czy z udzieleniem zapomogi wiąże się ryzyko?

Zakres opisanego powyżej zwolnienia wydaje się nie do końca przystawać do naszej dzisiejszej codzienności. Wymienia bowiem zamknięty katalog zdarzeń, z którymi może być związane otrzymanie zapomogi zwolnionej z opodatkowania. Katalog ten nie uwzględnia wojny – nie jest to w szczególności klęska żywiołowa.

Niemniej, warto zauważyć, że o ile sama w sobie wojna w Ukrainie nie stanowi indywidualnego zdarzenia losowego, o tyle sytuacja życiowa poszczególnych pracowników – np. konieczność ewakuacji rodziny, czy utrata dorobku życia w ramach działań wojennych – wydaje się już spełniać definicję indywidualnego zdarzenia o niewątpliwie losowym charakterze.

Za taką interpretacją przemawia również celowościowa wykładnia zwolnienia przewidzianego w celu umożliwienia niesienia pomocy osobom, które w niezawiniony sposób znalazły się w trudnej sytuacji życiowej. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że zastosowanie zwolnienia musiałoby w pierwszej kolejności zostać zakwestionowane przez organy podatkowe, co w świetle obecnej sytuacji wydaje się stosunkowo mało prawdopodobne.

Podsumowując, wydaje się, że obecne brzmienie przepisu powinno samo w sobie pozwolić na zastosowanie zwolnienia w odniesieniu do zapomóg wypłacanych na rzecz pracowników z Ukrainy. Ewentualne wydanie w tym zakresie interpretacji ogólnej jedynie potwierdzałoby ten stan, niemniej mogłoby potencjalnie przekonać do pomocy niezdecydowanych.

Piotr Zaremba, doradca podatkowy współpracujący z ENODO Advisors. Specjalizuje się w podatku dochodowym od osób prawnych.

Pozostałe aktualności

18.11.2022

MF uwzględniło nasze postulaty w Objaśnieniach podatkowych dotyczących grup VAT

Ministerstwo Finansów opublikowało długo oczekiwane Objaśnienia podatkowe w zakresie grup VAT. Projekt tego dokumentu nie rozwiązywał ówczesnych problemów, a na dodatek przyniósł kolejne wątpliwości (częściowo pisaliśmy o nich tutaj). Wydanie finalnej wersji Objaśnień zostało poprzedzone konsultacjami podatkowymi, w których wzięliśmy udział. Z satysfakcją informujemy, że wiele ze zgłoszonych przez nas w tej procedurze uwag zostało uwzględnionych. W artykule omawiamy najważniejsze z nich.

Enodo
20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo