20.06.2022 Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo

Przepisy ustawy o VAT a Rozporządzenie 282/2011

Dla rozliczenia podatku VAT z tytułu prac budowlanych ustalenie, czy są one usługami związanymi z nieruchomością, z uwagi na specyfikę usług budowlanych, jest kwestią niezwykle istotną, ale i budzącą wątpliwości. Przepis art. 28e ustawy o VAT odnosi się do miejsca położenia nieruchomości jako miejsca świadczenia usług z nią związanych. Przy realizacji kontraktu budowlanego za granicą jest to absolutnie kluczowe – uznanie, że usługa jest związana z nieruchomością przesądza o konieczności naliczenia VAT według zasad kraju, w którym prowadzone są prace. W praktyce może to oznaczać konieczność rejestracji na VAT w tym kraju.  Ustawa o VAT zawiera otwarty katalog usług, które należy uznać za związanie z nieruchomością. Zalicza się do nich m.in. usługi:

  • świadczone przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami,
  • zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji,
  • użytkowania i używania nieruchomości
  • przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, w tym usługi architektów i nadzoru budowlanego.

W praktyce powyższy katalog nie jest na tyle precyzyjny, aby wyeliminować wątpliwości, które pojawiają się w związku ustaleniem miejsca świadczenia usług budowlanych. Na szczęście mamy do dyspozycji przepisy Rozporządzenia 282/2011, którymi możemy i powinniśmy się posiłkować w celu ustalenia, czy świadczona usługa jest związana z nieruchomością.

Dla ustalenia związku usługi z nieruchomością kluczowy jest przepis art. 31a ust. 1 Rozporządzenia 282/2011, który charakteryzuje go w sposób ogólny. Stanowi on, że związek ten jest wystarczająco bezpośredni, jeżeli:

  • usługi wywodzą się z nieruchomości, a dana nieruchomość stanowi element składowy usług i jest elementem centralnym oraz niezbędnym z punktu widzenia świadczonych usług,
  • jak również, gdy usługi są świadczone w odniesieniu do nieruchomości lub dla niej przeznaczone i mają na celu zmianę prawnego lub fizycznego stanu danej nieruchomości.

Próbując zatem podsumować treść powyższych przepisów, pierwszym krokiem do ustalenia związku usługi z nieruchomością jest odpowiedź na pytanie, czy dotyczy ona indywidualnie określonej nieruchomości oraz czy jej specyfika uniemożliwia jej realizację w stosunku do innej nieruchomości bez istotnej zmiany sposobu wykonania usługi.

Pomocny katalog usług związanych z nieruchomością

Dla ustalenia związku usługi z nieruchomością istotna jest także lista usług, które prawodawca unijny wymienił w treści Rozporządzenia 282/2011. Do katalogu usług bezpośrednio związanych z nieruchomością, zgodnie z rozporządzeniem, należy zaliczyć m.in.:

  • wznoszenie budynku na terenie oraz prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące budynku lub jego części,
  • budowę stałych struktur na terenie,
  • prace budowlane i rozbiórkowe dotyczące stałych struktur, takich jak systemy rurociągów gazowych, wodnych, kanalizacyjnych i podobnych,
  • utrzymanie, remont i naprawę budynku lub jego części, łącznie z takimi pracami jak sprzątanie, układanie płytek, tapetowanie i układanie parkietu.

Ponadto przepis rozporządzenia UE zawiera także katalog usług, co do których nie wystąpi bezpośredni związek z nieruchomością. Do tego katalogu można zaliczyć m.in. usługę :

  • instalacji lub montażu maszyn lub sprzętu,
  • utrzymania i naprawy oraz kontroli maszyn lub sprzętu,
  • nadzoru nad maszynami lub sprzętem, które nie są lub nie stają się częścią nieruchomości.

Jak widać, przepisy Rozporządzenia 282/2011 nie tylko zawierają relatywnie szczegółowy katalog usług związanych z nieruchomością, ale także wymieniają usługi, które nie kreują miejsca świadczenia tożsamego dla położenia nieruchomości, co jest znaczącym ułatwieniem w ustaleniu bezpośredniego związku usługi z nieruchomością.

Wynajem sprzętu budowlanego

Zagadnieniem, które rodzi pewne wątpliwości w zakresie ustalenia związku z nieruchomością, z którym często spotykamy się w naszej praktyce jest ustalenie, czy taki związek zachodzi w przypadku wynajmu sprzętu użytkowanego w związku z pracami wykonywanymi na nieruchomości. Usługi wynajmu sprzętu są często świadczone przez podwykonawców – ich również dotyczy problem ustalenia właściwego sposobu rozliczenia VAT.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia, jeżeli sprzęt jest pozostawiony do dyspozycji usługobiorcy w celu przeprowadzenia prac dotyczących nieruchomości, transakcja ta jest świadczeniem usług związanych z nieruchomościami jedynie wtedy, gdy usługodawca ponosi odpowiedzialność za wykonane prace.

Wydaje się zatem, że przepis przesądza, iż usługodawca, który dostarcza usługobiorcy sprzęt wraz z odpowiednim personelem, w celu przeprowadzenia prac, bierze odpowiedzialność za ich wykonanie. Jednakże nie zawsze wynajem sprzętu wraz z personelem jest okolicznością przesądzająca o powiązaniu usługi z nieruchomością. Dokonując analizy w zakresie miejsca świadczenia usługi należy mieć na uwadze przedmiot usługi oraz zakres odpowiedzialności usługodawcy, który powinien jednoznacznie obejmować prace wykonywane za pomocą sprzętu.

Barbara Białas, adwokat w Enodo Advisors, specjalizuje się w podatku od towarów i usług oraz w postępowaniach podatkowych.

Pozostałe aktualności

14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo