20.11.2023 Najważniejsze kwestie podatkowe przed utworzeniem fundacji rodzinnej. Cz. 1, CIT

Fundacje rodzinne, obok wdrożenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), to aktualnie jedna z najczęściej komentowanych instytucji w polskim prawie. Ze względu na świeżość regulacji, w praktyce stosowania tych przepisów pojawiają się pewne problemy i wątpliwości, a w konsekwencji – pułapki podatkowe. W artykule sygnalizujemy, na jakie kwestie podatkowe należy zwrócić uwagę podczas zakładania fundacji rodzinnej, aby w pełni skorzystać z zalet tej instytucji i uniknąć możliwego ryzyka podatkowego.

Enodo

W zamyśle ustawodawcy fundacja rodzinna jest odpowiedzią na dotychczasowe problemy polskich firm rodzinnych w obszarze sukcesji. Ma zapobiegać rozdrobnieniu zgromadzonego majątku i zapewnić ciągłość biznesu rodzinnego.

Dzięki korzystnemu modelowi opodatkowania można osiągnąć te cele, zwłaszcza w wieloletniej perspektywie.

Wprowadzenie instytucji fundacji rodzinnej należy ocenić pozytywnie, choć trudno nie dostrzec pewnych problemów wynikających w głównej mierze z krótkiego okresu obowiązywania tych przepisów –  a co się z tym wiąże – ograniczonej praktyki ich stosowania.

Wpływ na pojawiąjące się wątpliwości ma także fakt, że nie zostały jeszcze wypracowane jednolite stanowiska w zakresie wykładni przepisów o fundacji rodzinnej zarówno organów podatkowych, jak i  orzecznictwa oraz doktryny.

Dostrzegalne są również liczne niejasności co do skutków podatkowych funkcjonowania tej nowej formy prawnej zarządzania majątkiem rodzinnym, w tym możliwych komplikacji podatkowych – i to już na etapie tworzenia fundacji.

Jakie pułapki podatkowe mogą wiązać się z utworzeniem fundacji rodzinnej na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych?

Fundacja rodzinna jako osoba prawna formalnie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (CIT), i to już na etapie działania jako fundacja rodzinna w organizacji. Na podstawie art 6 ust. 1 pkt 25 ustawy CIT korzysta jednak ze zwolnienia podmiotowego, przy czym nie jest ono bezwarunkowe. Zwolnienie podmiotowe nie dotyczy na przykład przekazanego lub postawionego do dyspozycji przez fundację rodzinną, bezpośrednio lub pośrednio:

  • świadczenia przeniesionego na beneficjenta albo oddanego beneficjentowi do korzystania, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów, do których można zaliczyć środki pieniężne, rzeczy lub prawa,
  • mienia przekazywanego w związku z rozwiązaniem fundacji rodzinnej,
  • świadczenia w postaci ukrytych zysków.

Podatek dochodowy we wskazanych przypadkach ma charakter zryczałtowany i wynosi 15% podstawy opodatkowania.

Ponadto fundacja rodzinna wyposażona w nieruchomości nie będzie uprawniona do zwolnienia z podatku dochodowego w przypadku ich wynajmu, dzierżawy lub zawarcia umowy o podobnym charakterze w celach służących działalności gospodarczej fundatora, beneficjenta fundacji rodzinnej lub osób z nimi powiązanych. Aby mówić o powiązaniu, wielkość udziałów i praw musi wynieść co najmniej 5%. Jest to szczególnie istotne dla osób planujących wniesienie do fundacji rodzinnej nieruchomości, które dotychczas były wykorzystywane przez podmioty powiązane (np. z fundatorem lub beneficjentem) na potrzeby prowadzonej przez te podmioty działalności gospodarczej.

W omawianej sytuacji podstawą opodatkowania CIT będzie dochód osiągnięty z wynajmu czy dzierżawy nieruchomości, a stawka podatku wyniesie 19%. Decydując się na taką transakcję, należy także ustalić rynkową wartość najmu lub dzierżawy w przeciwnym razie transakcja może zostać dodatkowo opodatkowana jako ukryty zysk (zgodnie z art. 24q ust. 1 a pkt 4 ustawy CIT)[1].

Warto też pamiętać o ograniczeniach w zakresie przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy o fundacji rodzinnej przewiduje, że fundacja może prowadzić działalność polegającą głównie na zarządzaniu wniesionym do niej majątkiem. Prowadzenie działalności gospodarczej w innym obszarze, niż wskazany w ustawie będzie skutkować opodatkowaniem przychodów 25% stawką CIT. 

 

Katarzyna Grajcar, Associate w ENODO Advisors radca prawny w zespole Tax Litigation. Autorka specjalizuje się w postępowaniach podatkowych, sądowo-administracyjnych oraz w prawie karnym i prawie karnym skarbowym.

Wiktoria Janowicz, Associate w ENODO Advisors radca prawny w zespole CIT. Autorka specjalizuje się w zagadnieniach związanych z prawem handlowym i doradztwem transakcyjnym.

[1] Ustawodawca przewidział jednak możliwość pomniejszenia podatku od ukrytego zysku wynoszącego 15 % od nierynkowej różnicy ceny najmu, o kwotę zapłaconego 19 % podatku w wysokości nie większej niż należny podatek od ukrytego zysku.

Pozostałe aktualności

12.12.2023

Wdrażaj KSeF z ENODO #10. Odbiór faktury w KSeF – na co zwrócić uwagę?

W poprzednim artykule z cyklu: „Wdrażaj KSeF z Enodo” opisaliśmy zagadnienia związane z wystawianiem faktury w KSeF. Dzisiaj spojrzymy na tę kwestię z perspektywy drugiej strony transakcji – nabywcy i analizujemy najważniejsze aspekty związane z odbiorem faktury w KSeF.

Enodo
05.12.2023

Wdrażaj KSeF z ENODO #9. Wystawianie faktury w KSeF – na co zwrócić uwagę?

W poprzednim artykule pisaliśmy o korektach zmniejszających VAT. Dzisiaj przedstawimy najważniejsze kwestie związane z wystawianiem faktur, takie jak data dokumentu, jego wizualizacja oraz wprowadzenie kodu QR weryfikującego e-faktury. Odpowiemy również na pytanie, czy warto uzupełniać wszystkie fakultatywne pola struktury logicznej faktury.

Enodo
07.11.2023

Wdrażaj KSeF z ENODO #5. Ustawa o obowiązkowym KSeF – jakie zmiany weszły już w życie?

Rewolucyjne przepisy ustawy o VAT[1] wprowadzające obowiązkowy KSeF wejdą w życie od 1 lipca 2024 r. Warto jednak zwrócić uwagę, że pewne mniejsze zmiany zaczęły obowiązywać już 1 września 2023. Przyjrzymy się im w ramach tej części naszego cyklu „Wdrażaj KSeF z ENODO”.

Enodo
08.03.2023

Korekta cen transferowych nie zawsze poza VAT (cz. 2)

W poprzednim artykule sygnalizowaliśmy niejednolite stanowisko organów podatkowych w kwestii oceny skutków podatkowych na gruncie VAT, wynikających z płatności wyrównawczych pomiędzy podmiotami powiązanymi, dostosowujących poziom rentowności do poziomu rynkowego. Źródłem problemu są niejasne przesłanki opodatkowania takich płatności. Dzisiaj przedstawiamy kolejne rozstrzygnięcie dotyczące korekty dochodowości – odmienne jednak od tego, które opisywaliśmy tydzień temu.

Enodo
09.01.2023

KSeF 2024: czas na analizę merytoryczną schemy nowej faktury!

1 grudnia 2022 r. został opublikowany projekt ustawy wprowadzającej obligatoryjny Krajowy System e-Faktur (KSeF) z dniem 1 stycznia 2024 r. (o publikacji projektu ustawy pisaliśmy już tutaj i tutaj). Od 1 stycznia 2022 r. KSeF funkcjonuje już jako opcja fakultatywna, umożliwiająca podatnikom testowanie nowego rozwiązania. Nowa formuła z jednej strony polega na łączeniu się z centralną bazą MF za pomocą interfejsowego oprogramowania, co w praktyce będzie wiązało się z koniecznością integracji używanego systemu księgowego z KSeF. Z drugiej zaś strony wprowadzony zostaje nowy format faktury (ustrukturyzowanej).

Enodo
01.12.2022

KSeF 2024: uwaga na sankcje!

Na stronie Rządowego Centrum Legislacyjnego został opublikowany projekt ustawy dotyczący obligatoryjnego korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur. Rozpoczynamy cykl artykułów, w których szczegółowo omówimy kwestie wynikające z projektu. Na ten moment chcielibyśmy zwrócić Państwa uwagę na sankcje związane z niewdrożeniem lub nieprawidłowym korzystaniem z KSeF przez podatników VAT.

Enodo
18.11.2022

MF uwzględniło nasze postulaty w Objaśnieniach podatkowych dotyczących grup VAT

Ministerstwo Finansów opublikowało długo oczekiwane Objaśnienia podatkowe w zakresie grup VAT. Projekt tego dokumentu nie rozwiązywał ówczesnych problemów, a na dodatek przyniósł kolejne wątpliwości (częściowo pisaliśmy o nich tutaj). Wydanie finalnej wersji Objaśnień zostało poprzedzone konsultacjami podatkowymi, w których wzięliśmy udział. Z satysfakcją informujemy, że wiele ze zgłoszonych przez nas w tej procedurze uwag zostało uwzględnionych. W artykule omawiamy najważniejsze z nich.

Enodo
14.11.2022

Rozliczenia w ramach konsorcjum nie podlegają opodatkowaniu VAT

Jak sygnalizowaliśmy w naszym poprzednim artykule [link], stanowisko organów podatkowych w kwestii oceny skutków podatkowych wynikających z przepływów finansowych pomiędzy konsorcjantami, w związku z realizacją wspólnego przedsięwzięcia, jest niejednolite. Dzisiaj przestawiamy rozstrzygnięcie odmienne od tego, które opisywaliśmy tydzień temu, mimo że podjęte na gruncie zbliżonych okoliczności faktycznych.

Enodo
19.10.2022

Czy uchwała NSA rozwiąże problemy interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów zawieszających terminy przewidziane w art. 15zzr ustawy covidowej?

W jednym z niedawnych wpisów na naszym blogu poruszaliśmy kwestię możliwego zawieszenia biegu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych wskutek zastosowania art. 15zzr ustawy covidowej. Okazuje się, że to zagadnienie może doczekać się rozstrzygnięcia na poziomie poszerzonego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Enodo
20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo