7 kwietnia 2026 r. w Dzienniku Ustaw została opublikowana nowelizacja Ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Nowe przepisy wchodzą w życie 8 lipca 2026 r. – bez względu na skierowanie ustawy do kontroli następczej Trybunału Konstytucyjnego przez Prezydenta. W artykule prezentujemy najważniejsze zmiany.

Od 8 lipca 2026 r. inspektorzy PIP uzyskują uprawnienia umożliwiające:

• zakwestionowanie umów zlecenia, kontraktów menedżerskich oraz umów B2B,
• a w określonych przypadkach – stwierdzenie istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej (ze skutkiem na przyszłość).

Postępowanie kontrolne może obejmować:

• wydanie polecenia usunięcia naruszeń (w praktyce – dostosowania relacji do przepisów prawa pracy),
• a w razie jego niewykonania – wydanie decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie w terminie 1 miesiąca.

Niezależnie od tego inspektor pracy może wystąpić do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy także za okresy wcześniejsze, co w określonych sytuacjach prowadzi do konieczności rozliczeń w zakresie PIT i ZUS. Oznaczać to może powstanie zaległości w PIT i ZUS za lata objęte orzeczeniem sądu po stronie przedsiębiorcy, który jako pracodawca powinien był działać jako płatnik.

Co to oznacza w praktyce?

Ta rewolucyjna zmiana zwiększy ekspozycję pracodawców i przedsiębiorców na skuteczne i szybkie kontrole organu administracji, mogące mieć znaczące konsekwencje finansowe i organizacyjne, w tym w zakresie PIT, ZUS.

W toku kontroli:

• inspektor PIP przeanalizuje dokumenty, procedury i faktyczny sposób organizacji pracy, a nie tylko same umowy.

Na skutek kontroli:

• Z prawno-podatkowego punktu widzenia przedsiębiorca będzie zobowiązany do pełnienia roli płatnika w odniesieniu do składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (włącznie z koniecznością rejestracji w ZUS pracowników w stosownych terminach).
• Będzie musiał również realizować obowiązki pracodawcy zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, obejmujące m.in:

1. uporządkowanie kwestii urlopowych, ewidencji czasu pracy, benefitów,
2. dostosowanie komunikacji z osobami dotychczas funkcjonującymi jako kontraktorzy,
3. oraz współpracy z finansami i zarządem w zakresie konsekwencji organizacyjnych.

Nowe narzędzie po stronie przedsiębiorców

Nowelizacja wprowadza również możliwość wystąpienia o interpretację indywidualną Głównego Inspektora Pracy, potwierdzającą czy dany model współpracy stanowi stosunek pracy.

Interpretacja ta:

• jest wiążąca dla organów PIP,
• nie jest formalnie wiążąca dla przedsiębiorcy,
• zastosowanie się do niej wyłącza możliwość nałożenia sankcji w objętym nią zakresie.

Okres przejściowy – z istotnymi ograniczeniami

Ustawodawca przewidział 12‑miesięczny okres przejściowy, w którym dobrowolne dostosowanie relacji zatrudnienia do przepisów prawa pracy wyłącza odpowiedzialność za część wykroczeń przeciwko prawom pracownika wynikających z przepisów Kodeksu pracy. Warto jednak pamiętać, że rozwiązanie to nie eliminuje wszystkich potencjalnych skutków reklasyfikacji, w szczególności o charakterze podatkowym i ubezpieczeniowym.

Dlaczego warto zająć się tym już teraz?

Zmiany w ustawie o PIP zbiegają się z zapowiadanym zwiększeniem intensywności kontroli oraz rozszerzeniem wymiany danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS. W praktyce oznacza to większą przewidywalność i skuteczność działań kontrolnych, zwłaszcza w podmiotach, w których modele B2B i umowy cywilnoprawne są szeroko wykorzystywane (m.in. w branżach takich, jak IT, finanse, farmacja).

Sprawdź swoją strukturę zatrudnienia przed 8 lipca!

Odpowiednio przeprowadzony przegląd pozwala zidentyfikować obszary ryzyka i uporządkować modele współpracy jeszcze przed wejściem w życie nowych regulacji.

Proponujemy wsparcie Państwa działalności polegające na:

• przeglądzie istniejącej w firmie struktury zatrudnienia, której efektem będzie raport wskazujący ryzyka oraz rozwiązania je minimalizujące;
• wsparciu w przygotowaniu się na ewentualną kontrolę PIP oraz wniosku o interpretację do Głównego Inspektora Pracy.

 Jeżeli zainteresował Cię ten materiał – zapraszam do kontaktu!

Anna Cichoń, doradca podatkowy, Of Counsel w ENODO Advisors.

The post PIP z nowymi uprawnieniami: B2B i umowy cywilnoprawne pod lupą inspektorów appeared first on enodo.pl.

Przeanalizowaliśmy kluczowe zagadnienia związane z transakcjami zawieranymi przez osoby fizyczne z podmiotami powiązanymi – niezależnie od tego, czy jest to spółka, wspólnik, członek rodziny czy inna osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i przedstawiamy je w poniższych punktach.

Podstawa prawna – osoby fizyczne również podlegają TP

Choć wielu podatnikom ceny transferowe kojarzą się przede wszystkim z ustawą o CIT i dużymi strukturami korporacyjnymi, warto pamiętać, że również ustawa o PIT zawiera rozbudowany zestaw regulacji w tym obszarze. Ustawodawca stawia sprawę jasno: osoba fizyczna podlega analogicznym zasadom dokumentacyjnym i sprawozdawczym, jak spółki kapitałowe.

Kluczowe jest więc właściwe zrozumienie, kiedy w relacjach biznesowych pojawia się powiązanie, które może prowadzić do uznania transakcji za kontrolowaną. W przypadku podatników będących osobami fizycznymi takie powiązania mogą wynikać z różnych okoliczności, często pozornie niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Należą do nich m.in.:

• powiązania rodzinne – np. powiązania ze względu na udzielenie pożyczki dla spółki, w której małżonek jest członkiem zarządu,
• powiązania pośrednie – np. zawarcie umowy najmu z podmiotem, który należy do grupy przedsiębiorstw kontrolowanej przez fundusz inwestycyjny, w którym członek rodziny podatnika pełni funkcję w organach nadzorczych. Powiązania pośrednie występują w sytuacjach, w których relacja między podatnikiem a kontrahentem nie wynika z bezpośredniego wpływu osobistego lub kapitałowego, lecz z wielostopniowego łańcucha powiązań, często przebiegającego przez kilka podmiotów lub osób. Takie zależności bywają znacznie bardziej złożone – podatnik może nie mieć świadomości, że znajduje się w „sieci” powiązań, która prowadzi ostatecznie do powstania relacji kontrolowanej,
• powiązania osobowe – takie jak pełnienie funkcji zarządczych lub nadzorczych w podmiocie kontrahenta,
• powiązania majątkowe – np. posiadanie udziałów w spółce, z którą zawierane są transakcje,
• faktyczna możliwość wpływania na decyzje gospodarcze – nawet jeśli nie wynika bezpośrednio z formalnych struktur.

To właśnie takie relacje – występujące nie tylko w ramach codziennej działalności przedsiębiorców, ale również w sytuacjach angażujących osoby prywatne – mogą powodować powstanie obowiązków z zakresu cen transferowych. Dlatego warto świadomie analizować charakter współpracy oraz to, czy między jej uczestnikami istnieją powiązania, które mogą skutkować obowiązkami dokumentacyjnymi, nawet jeśli jedna ze stron nie prowadzi działalności gospodarczej, jak w przypadku udzielenia pożyczki spółce należącej do członka rodziny.

Najczęstsze, nietypowe (i problematyczne) przypadki w praktyce

W codziennym doradztwie bardzo szybko okazuje się, że transakcje osób fizycznych potrafią być nie tylko liczne, ale też zaskakująco „nieoczywiste”. Oto kilka przykładów, które regularnie pojawiają się w praktyce:

• Pożyczka od wspólnika będącego osobą fizyczną

Brzmi niewinnie, prawda? Na pierwszy rzut oka trudno wyobrazić sobie prostszą sytuację. A jednak – to jedna z najczęściej dokumentowanych transakcji, a jednocześnie jedna z najczęściej przeoczanych. Wiele osób traktuje ją jako czynność techniczną, niewymagającą formalności, podczas gdy w świetle przepisów jest to pełnoprawna transakcja kontrolowana.

• Wynajem nieruchomości przez przedsiębiorcę na rzecz własnej spółki

Klasyk rodzinnego biznesu: przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą udostępnia lokal swojej spółce, w której pełni funkcję lub której udziałowcami są jego bliscy. Choć taki układ wydaje się naturalny i praktyczny, dla przepisów o cenach transferowych jest to typowa transakcja między podmiotami powiązanymi. Oznacza to konieczność ustalenia rynkowego czynszu oraz – w wielu przypadkach – przygotowania pełnej dokumentacji TP. Nawet jeśli współpraca odbywa się „we własnym gronie”, fiskus wymaga, aby zasady rozliczeń były takie same jak między niezależnymi podmiotami.

• Sprzedaż znaku towarowego lub know-how

Transakcje dotyczące własności intelektualnej niemal zawsze zwracają uwagę organów podatkowych. Trudno się dziwić – ich wycena jest złożona, a margines uznaniowości szeroki. Bez solidnej analizy rynkowej ani rusz, nawet gdy w grę wchodzą osoby fizyczne.

• Aporty i przekształcenia

Szczególnie wrażliwe są wkłady niepieniężne, zwłaszcza obejmujące wartości niematerialne. Często ich wartość przekracza próg dokumentacyjny, co automatycznie uruchamia obowiązek sporządzenia dokumentacji TP oraz wykazania transakcji w TPR-P.

• Nieodpłatne poręczenia i gwarancje udzielane przez osoby fizyczne

To kolejny przykład transakcji, która z pozoru wydaje się czysto formalna, a w rzeczywistości może rodzić poważne obowiązki z perspektywy cen transferowych. Jeśli osoba fizyczna udziela poręczenia spółce należącej do członka rodziny – nawet nieodpłatnie – w świetle przepisów mamy do czynienia z transakcją kontrolowaną. Brak wynagrodzenia nie zwalnia z analizy rynkowości, a sama wartość poręczenia może przekroczyć próg dokumentacyjny.

Kiedy osoba fizyczna musi przygotować dokumentację cen transferowych?

Obowiązek sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych powstaje w momencie, gdy osoba fizyczna przekroczy odpowiedni próg dokumentacyjny określony w art. 23w ustawy o PIT. Wysokość progu zależy od rodzaju transakcji – inne limity dotyczą usług, inne pożyczek czy transakcji finansowych.

Tu nie ma drogi na skróty – sama lista transakcji, to dopiero punkt wyjścia. Aby ustalić, które z nich faktycznie podlegają dokumentowaniu w danym roku podatkowym, konieczna jest szczegółowa analiza obowiązków – z uwzględnieniem wartości transakcji i ewentualnych zwolnień.

TPR-P – obowiązek sprawozdawczy także dla podatników PIT

Dokumentacja cen transferowych to tylko jedna część obowiązków. Osoby fizyczne muszą również złożyć formularz TPR-P, czyli informację o cenach transferowych sporządzaną przez podatników PIT.

Co istotne, TPR-P jest obowiązkiem odrębnym od samej dokumentacji. Termin na jego złożenie co do zasady wynosi 11 miesięcy od zakończenia roku podatkowego.

Najczęstsze kwestie pomijane przez osoby fizyczne

We współpracy z podatnikami PIT bardzo wyraźnie widać powtarzające się obszary ryzyka. Zaskakująco wiele problemów wynika z przekonań, które brzmią logicznie, ale nie zawsze są prawdziwe. 

Do najczęstszych „pułapek” należą m.in. przekonanie, że ceny transferowe dotyczą jedynie spółek, błędne założenie o braku zainteresowania organów osobami fizycznymi oraz nadużywanie lub niewłaściwa interpretacja zwolnień dokumentacyjnych.

To pokazuje, jak ważne jest świadome podejście do transakcji zawieranych przez osoby fizyczne – zwłaszcza że obowiązki dokumentacyjne oraz sprawozdawcze mogą pojawić się również w sytuacjach, które na pierwszy rzut oka wyglądają na czysto formalne lub rodzinne.

Podsumowanie – co warto zapamiętać?

Ceny transferowe wielu osobom kojarzą się z dużymi firmami i skomplikowanymi strukturami. Tymczasem coraz częściej dotyczą także osób fizycznych – nawet takich, które nie prowadzą działalności gospodarczej. W praktyce wystarczy zwykła pożyczka, wynajęcie mieszkania spółce członka rodziny czy udzielenie poręczenia, aby pojawiły się obowiązki związane z cenami transferowymi.

Warto pamiętać, że powiązania między stronami nie zawsze są oczywiste. Czasem wynikają z relacji rodzinnych lub posiadania udziałów, ale mogą też powstać „pośrednio”, poprzez długi łańcuch zależności między różnymi osobami i podmiotami. Takie konstrukcje – choć na pierwszy rzut oka niewidoczne – również mogą powodować, że transakcja staje się transakcją kontrolowaną i podlega przepisom o cenach transferowych.

Jak pokazaliśmy w artykule, wiele codziennych czynności podejmowanych przez osoby fizyczne – udzielenie pożyczki, aport do spółki, wynajem nieruchomości, zabezpieczenia czy sprzedaż praw własności intelektualnej – może przekroczyć ustawowe progi i wymagać przygotowania dokumentacji oraz złożenia formularza TPR‑P. Te obowiązki wynikają z konkretnych przepisów, a nie z intuicji czy „zdroworozsądkowej” oceny sytuacji.

Dlatego warto przyglądać się swoim transakcjom i relacjom – także tym, które wydają się czysto rodzinne lub formalne. Dobra świadomość powiązań pozwala uniknąć niespodzianek, zwłaszcza że obowiązki z zakresu cen transferowych potrafią pojawić się w najmniej spodziewanym momencie.

Warto też pamiętać o jednej istotnej rzeczy: nawet gdy transakcja jest przeprowadzona na warunkach rynkowych, zaniedbania formalne – np. brak dokumentacji czy błędy w TPR‑P – mogą skutkować odpowiedzialnością karno‑skarbową.

Jeśli więc zawierasz transakcje z podmiotami powiązanymi, nawet zupełnie „zwyczajne”, dobrze jest sprawdzić, czy nie wchodzą one w obszar cen transferowych. A jeśli chcesz mieć pewność, że wszystko zostało wykonane prawidłowo i bezpiecznie – chętnie w tym pomożemy.

Wioletta Szkudlarek, adwokat, Senior Associate w Enodo Advisors.

Jagoda Bator, Associate w Enodo Advisors.

The post Czy osoba fizyczna może „trafić” w ceny transferowe? Tak – i to szybciej, niż myślisz appeared first on enodo.pl.

Życzymy, aby te wiosenne chwile zaowocowały potężną dawką optymizmu i nową, twórczą energią do realizacji kolejnych wyzwań.

Radosnych i pogodnych Świąt! 

The post Wesołych Świąt Wielkiej Nocy życzy Zespół ENODO Advisors appeared first on enodo.pl.

Na tle pytania prejudycjalnego NSA, Sąd UE skonfrontował przesłankę formalną posiadania faktury/dokumentu celnego jako warunku odliczenia, z art. 167, 168 lit. a) i 178 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE oraz zasadami neutralności i proporcjonalności VAT i uznał, że:

• prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek staje się wymagalny – czyli co do zasady w chwili dokonania dostawy towarów lub wykonania usług;
• posiadanie faktury jest wyłącznie formalnym warunkiem wykonania prawa, a nie materialną przesłanką jego powstania. Innymi słowy – jedynie potwierdza prawo do odliczenia, które w tej sytuacji powstało wcześniej i może być zrealizowane w rozliczeniu za okres wcześniejszy;
• przepisy krajowe nie mogą zabraniać podatnikowi skorzystania z prawa do odliczenia w rozliczeniu za okres, w którym spełnił warunki materialne tylko dlatego, że w tym okresie nie miał jeszcze faktury (o ile fakturę otrzymał przed złożeniem deklaracji VAT).

Co to oznacza dla polskiego systemu?

• art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT formułujący dodatkową przesłankę zaistnienia prawa do odliczenia, wykracza poza zasady neutralności VAT, proporcjonalności oraz konstrukcję bezpośredniego odliczenia;
• przepis ten systemowo zmusza polskich podatników do tymczasowego ponoszenia ciężaru VAT, mimo spełnienia materialnych warunków odliczenia.

W praktyce z wyroku wynika, że podatnik powinien móc odliczyć VAT za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy pod warunkiem posiadania faktury na moment złożenia deklaracji VAT za ten okres – a nie dopiero w okresie następnym, jak wynika z brzmienia art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT.

Co to oznacza dla przedsiębiorców?

• szybsze odliczenie VAT – mniej „wiszącego” podatku, finansowanego z własnej kieszeni;
• lepsza płynność finansowa – co ma znaczenie szczególnie przy dużych obrotach np. na surowcach (jak w stanie faktycznym niniejszej sprawy);
• mniej technicznych błędów wynikających z konieczności „przenoszenia” odliczeń między okresami tylko dlatego, że faktura wpłynęła z opóźnieniem.

Powyższe wnioski tracą jednak na znaczeniu w obliczu wejścia w życie obligatoryjnego Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) – skoro bowiem faktury ustrukturyzowane pojawiają się w systemie w czasie rzeczywistym, to utrzymywanie przepisu każącego czekać z odliczeniem wyłącznie przez formalną datę otrzymania faktury, przestaje mieć jakiekolwiek praktyczne uzasadnienie.

Ponieważ KSeF efektywnie wyeliminuje problem opóźnień w obiegu dokumentów, to przesuwanie odliczenia na kolejny okres stanie się w praktyce fikcją (mimo, iż ustawa wprowadzająca KSeF nie uchyliła spornego przepisu). W obliczu rewolucji wprowadzającej faktury ustrukturyzowane, wyrok traci swój rewolucyjny charakter. Wciąż jednak może wywrzeć wpływ na możliwość korygowania przeszłych rozliczeń, czy też terminu odliczania VAT przez podmioty wyłączone z obligatoryjnego e-fakturowania.

Martyna Łukasiak, Associate w ENODO Advisors.

The post Sąd UE: faktura to tylko formalność. Art. 86 ust. 10b pkt 1 sprzeczny z unijną dyrektywą VAT appeared first on enodo.pl.

To realny i powszechny problem, który może skończyć się stratą setek tysięcy złotych i długotrwałym sporem. Dlatego zorganizowaliśmy webinarium, na którym nasi doradcy podatkowi – Piotr Litwin, Marcelina Fabia i Tomasz Kowalczyk – którzy na co dzień mierzą się z takimi przypadkami – podzielili się swoją wiedzą o tym, jak skutecznie reprezentować swoje stanowisko przed organami skarbowymi i odzyskać należny podatek. Mimo że aktualne orzecznictwo NSA jest dla firm korzystne, spory o VAT nie są rzadkością. Skuteczna obrona wymaga odpowiedniej strategii i dokumentacji.

Masz problem z zakwestionowanym VAT? Pomożemy Ci go odzyskać!

Jeśli:

• fiskus zakwestionował już Twoje odliczenia VAT z faktur od wykonawcy zastępczego,
• chcesz zabezpieczyć swoje rozliczenia na przyszłość i uniknąć ryzyka sporu.

Skontaktuj się z nami! Pomożemy Ci zbudować skuteczną linię argumentacji, wykorzystać najnowsze wyroki sądów i odzyskać należny podatek.

The post Nasi eksperci o sporach o VAT za wykonawstwo zastępcze. Webinarium ENODO Advisors appeared first on enodo.pl.

Co zostało wdrożone?

Nowy system opodatkowania przewiduje konieczność rozliczenia trzech nowych podatków:

• IIR – zasada włączenia dochodu, – rozliczany przez spółki dominujące w grupie
• UTPR – zasada niedostatecznie opodatkowanych zysków – pobierany przez polskie spółki, jeśli kraj spółki dominującej nie wdraża regulacji Pillar II
• QDMTT – krajowy podatek wyrównawczy – płacony przez polskie spółki.

Kiedy firmy w Polsce odczują zmiany?

Możliwe jest wcześniejsze objęcie regulacjami roku 2024 – to opcja dla chętnych.

Warto dokonać analizy, bo w niektórych przypadkach wcześniejsza rejestracja może być korzystniejsza, ze względu na możliwość zastosowania uproszczeń.

Rozliczenie odbywa się na specjalnym formularzu, niezależnym od deklaracji CIT.

• 1 stycznia 2024 r. częściowo obowiązuje
• 1 stycznia 2025 r. pełne wejście w życie
• 2026 r. fakultatywne rozliczenie
• 2027 r. obowiązkowe rozliczenie

Kto podlega Pillar II?

Regulacje dotyczą grup przedsiębiorstw wielonarodowych oraz dużych polskich grup krajowych, których skonsolidowane przychody przekraczają 750 mln euro w co najmniej dwóch z czterech ostatnich lat obrotowych. Oznacza to, że Pillar II obejmuje największe podmioty – zarówno globalne korporacje, jak i duże grupy działające wyłącznie w Polsce.

Tymczasowe bezpieczne przystanie – co to jest i dlaczego są ważne?
Aby ułatwić wdrożenie nowych zasad, wprowadzono tymczasowe bezpieczne przystanie (CbCR Safe Harbour) zgodne z wytycznymi OECD. Firmy mogą spełnić wymogi Pillar II w prostszy sposób w pierwszych latach obowiązywania regulacji.

Czy każdy będzie miał obowiązek zapłacenia nowych podatków?

Rozliczenie nowych podatków będzie dotyczyć wyłącznie wybranych podmiotów, które wykażą niski poziom opodatkowania w Polsce. Jednoznaczne stwierdzenie, czy macie Państwo obowiązek rozliczenia nowego podatku wymaga przeprowadzenia dodatkowych kalkulacji!

W czym możemy pomóc?

• Weryfikacja obowiązku rozliczenia nowych podatków;
• Analiza efektywnej stawki podatkowej na gruncie Pillar II;
• Realizacji nowych obowiązków;
• Analizie możliwości zastosowania uproszczeń w raportowaniu.

Zapraszamy do kontaktu

Izabela Ścierska-Kulma, doradca podatkowy, Director w Enodo Advisors

dr Piotr Herman, adwokat, Senior Associate w ENODO Advisors

The post Pillar II – globalny minimalny podatek w Polsce: co musisz wiedzieć? appeared first on enodo.pl.

I choć Komentarz OECD nie jest formalnym źródłem prawa, to w praktyce sądy i organy podatkowe opierają się na nim w swojej praktyce. Dlatego te wytyczne z pewnością nie pozostaną bez echa w praktyce interpretacyjnej państw członkowskich – w tym w Polsce.

Dlaczego to ważne dla firm współpracujących z konsultantami z Polski?

Nowe zasady oznaczają, że zagraniczne przedsiębiorstwa muszą zwrócić uwagę na trzy kluczowe elementy:

1. Próg 50% czasu pracy z Polski

Jeżeli dana osoba wykonuje pracę z Polski przez co najmniej połowę czasu, konieczna jest ocena, czy jej miejsce zamieszkania nie staje się miejscem prowadzenia działalności zagranicznego przedsiębiorstwa.

2. Charakter usług świadczonych w Polsce

OECD wyraźnie podkreśla znaczenie rozróżnienia rodzaju wykonywanych usług.

Kluczowe będzie ustalenie, czy zadania realizowane w Polsce mają charakter:

– przygotowawczy lub pomocniczy — co co do zasady ogranicza ryzyko powstania zakładu, czy

– są istotnym, centralnym elementem działalności firmy — co może prowadzić do uznania istnienia zakładu.

3. „Komercyjny powód” obecności w Polsce

Zakład może powstać, jeśli firma czerpie biznesowe korzyści z lokalnej obecności osoby pracującej z Polski (np. obsługa klientów, rozwój rynku, prowadzenie projektów wymagających lokalnego udziału).

Co to oznacza dla firm?

Konieczna analiza umów z polskimi kontrahentami

Dotyczy to relacji pracowniczych, B2B, cywilnoprawnych (pracy/usług świadczonych przez polskie podmioty na rzecz zagranicznych spółek).

W praktyce trzeba sprawdzić co faktycznie robi dana osoba, a nie tylko to, co wynika z umowy.

Warto przygotować tzw. „defence file”

Czyli zestaw dokumentów pokazujących zakres czynności wykonywanych w Polsce, ich charakter, brak komercyjnego powodu obecności w Polsce, uzasadnienie biznesowe.

To podstawa do obrony w razie kontroli.

Analiza powinna obejmować również okresy wcześniejsze

Ponieważ Komentarz OECD to nie prawo a wskazówki interpretacyjne, organy i sądy mogą stosować je retroaktywnie.

W efekcie fiskus może oceniać również czynności wykonywane w Polsce w latach poprzednich, nawet zanim opublikowano nowe wytyczne.

Co to oznacza w praktyce?

Zagraniczne firmy korzystające z pracy specjalistów z Polski powinny przeprowadzić przegląd ryzyka powstania zakładu.

Kluczowe będzie ustalenie charakteru usług i przesłanek biznesowych pracy z Polski.

Wytyczne OECD z pewnością będą wpływać na kierunek interpretacji i kontroli podatkowych w najbliższym czasie.

To dobry moment, by sprawdzić, czy model współpracy jest bezpieczny — zanim zrobi to fiskus.

Jeśli potrzebujesz profesjonalnego wsparcia zapraszamy do kontaktu ze specjalistami z Enodo Advisors.

Wojciech Ostapowicz, doradca podatkowy, radca prawny, Senior Manager w ENODO Advisors.

Kinga Rabęda, radca prawny, Senior Associate w ENODO Advisors.

Jakub Rzepka, doradca podatkowy, Consultant w ENODO Advisors.

The post OECD o pracy zdalnej z innego kraju: nowe wytyczne, nowe ryzyka dla firm appeared first on enodo.pl.

W sprawie Dyrektor KIS wydał negatywną dla naszego klienta interpretację uznając, że w przypadku zwrotu na rzecz pracowników wydatków z tytułu wykorzystywania samochodów prywatnych w celach służbowych powstaje przychód w PIT po stronie pracowników.

Sąd zdecydował się na odejście od aktualnej niekorzystnej dla podatników  linii orzeczniczej NSA. W ustnych motywach rozstrzygnięcia, Sąd w pełni podzielił naszą argumentację prezentowaną w sprawie, a w szczególności:

wskazał na konieczność stosowania prokonstytucyjnej wykładni art. 12 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, zgodnie z wyrokiem TK z 8 lipca 2014 r. (K 7/13).

Jak wynika z wyroku TK, świadczenie uzyskiwane przez pracownika od pracodawcy, w tym w formie pieniężnej, aby podlegało opodatkowaniu, musi być spełniane w interesie pracownika (a nie interesie pracodawcy) oraz prowadzić do pojawienia się po stronie pracownika korzyści majątkowej, tj. powiększenia aktywów albo do zaoszczędzenia wydatków. W sprawie zwrot wydatków, nie jest realizowany w interesie pracownika, lecz w interesie pracodawcy.

zanegował zasadność wykładni systemowej wewnętrznej ustawy o PIT poprzez ekstrapolację art. 21 ust. 1 pkt 23b na zakres definicyjny przychodu podatkowego.

Sąd słusznie przyjął, że nie jest zasadne określanie desygnatów pojęcia przychód poprzez wykładnię systemową wewnętrzną zwolnień podatkowych. W konsekwencji nie jest prawidłowe przyjęcie, że jeżeli określoną podkategorię świadczeń ustawodawca uznał za objętą zwolnieniem podatkowym, to w każdym przypadku cała kategoria stanowi przychód podatkowy. Analiza sprawy oraz interpretacja przepisów art. 12 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 21 ust. 1 pkt 23b ustawy o PIT, winna mieć charakter kaskadowy.

uwzględnił cel wprowadzenia zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 23b ustawy o PIT dla określonych grup zawodowych.

Sąd uznał za prawidłowe, że zwolnienie może obejmować również świadczenia chociażby w części realizowane w interesie pracownika (nawet pośrednio), a nie wyłącznie podejmowane w interesie pracodawcy. Aby uniknąć konieczności ustalania w jakim zakresie dochodzi w takim przypadku do powstania przysporzenia majątkowego po stronie uprawnionego, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie ww. zwolnienia podatkowego. Natomiast w żaden sposób nie oznacza to, że w sytuacji grup zawodowych nieobjętych tym zwolnieniem w przypadku rozliczenia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem w związku z wykorzystaniem samochodu prywatnego do wykonania polecenia służbowego w każdym przypadku powstaje przychód podatkowy.

Warto zwrócić uwagę na selektywność praktyki interpretacyjnej Dyrektora. Przed wprowadzeniem do kodeksu pracy przepisów o pracy zdalnej (w tym regulacji art. 67²⁵) Dyrektor KIS wydawał interpretacje, że uznaniowe ryczałtowe zwroty wydatków dokonywane na rzecz pracowników w związku z przystosowaniem ich przestrzeni mieszkalnych do wykonywania pracy zdalnej oraz uznaniowe ryczałtowe zwroty wydatków związane z użytkowaniem sieci Internet oraz zwiększonym zużyciem energii elektrycznej, a nawet wody nie stanowią przychodu podatkowego po stronie pracownika ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Jeżeli zainteresował Cię ten materiał, realizujesz podobne świadczenia na rzecz swoich pracowników – Zapraszamy do kontaktu!

Andrzej Wapowski, radca prawny, Manager w ENODO Advisors.

Bartłomiej Bieniek, adwokat, doradca podatkowy, Senior Associate w ENODO Advisors.
 

The post Zwrot wydatków za wykorzystywanie samochodu prywatnego do celów służbowych – Brak przychodu w PIT appeared first on enodo.pl.

Wysokość nowych limitów

Od 1 stycznia 2026 r. wchodzą w życie zmiany w ustawach o podatkach dochodowych (PIT i CIT) dotyczące limitów wydatków na samochody osobowe, które podlegają zaliczeniu do KUP. Nowe limity zostały ustanowione w wysokości:

• 225 000 zł dla aut elektrycznych i wodorowych;
• 150 000 zł dla aut niskoemisyjnych (emisja CO₂ < 50 g/km);
• 100 000 zł dla pozostałych aut (spalinowe i większość hybryd).

Zmiany w tym zakresie zostały uchwalone jeszcze w czasach pandemicznych ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2269) z terminem wejścia w życie 1 stycznia 2026 roku.

W konsekwencji, od nowego roku zdecydowana większość samochodów spalinowych i hybrydowych będzie korzystała na najniższego limitu.

Problematyczny przepis przejściowy

Zgodnie z art. 30 ww. ustawy nowelizującej: „Do pojazdów wprowadzonych do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych podatnika przed dniem wejścia w życie art. 23 ust. 1 pkt 4 i 47a oraz ust. 5e ustawy zmienianej w art. 3 (ustawy o PIT), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, i art. 16 ust. 1 pkt 4 i 49a oraz ust. 5e ustawy zmienianej w art. 4 (ustawy o CIT), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 3 i art. 4, w brzmieniu dotychczasowym.” Wobec tego, podatnicy, którzy wprowadzili samochody osobowe do ewidencji środków trwałych do końca 2025 r., będą mogli korzystać z dotychczasowych limitów dla samochodów spalinowych (tj. 150.000 zł).

Kontrowersje budzi sposób redakcji przepisu przejściowego. Pomimo ujęcia w przepisie przejściowym jednostek redakcyjnych regulujących limity wydatków na samochody użytkowane przez podatników na podstawie umów najmu, dzierżawy czy innych umów o podobnym charakterze (tj. leasingu operacyjnego) de facto nie zostały one objęte tą regułą intertemporalną (stosowania dotychczasowych limitów na zasadach dotychczasowych). Samochody takie nie są bowiem wprowadzane do ewidencji środków trwałych podatnika – użytkownika samochodu. W konsekwencji wykładnia literalna przepisu przejściowego może prowadzić do wniosku, że „takie samochody” nie zostały objęte możliwością stosowania dotychczasowych limitów.  

Nieuzasadnione konstytucyjnie różnicowanie sytuacji podatników

Biorąc pod uwagę ratio legis wprowadzanych zmian tj. dbałość o środowisko – trudno jest zaakceptować, że posiadanie silniejszego (tj. rzeczowego nad obligacyjnym) prawa do samochodu osobowego wpływa na zmniejszenie emisji CO₂ w związku z jego użytkowaniem. A taki absurdalny wniosek można wyprowadzić z reguły intertemporalnej zaserwowanej nam przez ustawodawcę.

W konsekwencji zasadne jest zapatrywanie, że takie nieuzasadnione różnicowanie sytuacji prawnej podatników nie jest zgodne z podstawowymi – i konstytucyjne gwarantowanymi – zasadami demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) na czele z zasadą ochrony praw nabytych oraz zasadą równości wynikającą bezpośrednio z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie w sposób nieuzasadniony dyskryminuje podatników, którzy zamiast własności zdecydowali się na korzystanie z samochodu osobowego na podstawie stosunku najmu, dzierżawy lub leasingu operacyjnego (który w 99% przypadków wieńczy przeniesienie prawa własności).

W kwestii tej wypowiedzieli się już przedstawiciele Ministra Finansów w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 12000). Wskazano tam, że do samochodów osobowych używanych w prowadzonej działalności m.in. na podstawie umów leasingu, od 1 stycznia 2026 r., będą miały zastosowanie nowe limity, w tym niższy limit w wysokości 100.000 zł, nawet jeżeli taka umowa została zawarta przed tym dniem. W tym zakresie powołano się na politykę resortu zmierzającą do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz wyjątkowo długi, bo aż czteroletni, okres na wejście nowych przepisów w życie (tzw. vacatio legis). Zaprezentowana argumentacja nie jest przekonywująca i w żaden sposób nie wyjaśnia przyczyn różnicowania sytuacji prawnej podatników, które pozostawałyby w zgodzie z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi.

Ze względu na nieuchronność niekorzystnej zmiany limitów wydatków na samochody osobowe, które podlegają zaliczeniu do KUP, podatnicy PIT i CIT posiadający floty samochodowe i użytkujący je w szczególności na podstawie umowy leasingu operacyjnego powinni wykorzystać dostępne im instrumenty prawne, aby zachować dotychczasowy limit 150.000 zł do już zawartych i wykonywanych umów leasingu.

Jeżeli zainteresował Cię ten materiał – Zapraszamy do kontaktu!

Andrzej Wapowski, radca prawny, Manager w ENODO Advisors.

Bartłomiej Bieniek, adwokat, doradca podatkowy, Senior Associate w ENODO Advisors.

The post Nowe limity „odliczeń” dla samochodów osobowych w PIT i CIT appeared first on enodo.pl.