28.09.2020 Kary i sankcje za błędy w nowym JPK_VAT

Wszystko wskazuje na to, że nowy JPK_VAT będzie obowiązywał od 1 października 2020 r. Warto przyjrzeć się temu, jak w nowych przepisach uregulowano kary i sankcje za błędy w raportowanych danych. Wątpliwości w tej kwestii niestety nie brakuje.

Enodo

Nie chodzi o w miarę czytelną procedurę informowania, wyjaśniania lub korygowania zidentyfikowanych błędów, która została opisana w art. 109 ust. 3e-3h znowelizowanej ustawy o VAT. Niejasne są przesłanki nałożenia 500 złotowej kary na podatnika. Po pierwsze, zupełnie nieostre są kryteria, jakie wprowadza art. 109 ust. 3f ustawy o VAT. Po drugie, wątpliwości budzi uznaniowy charakter karalności wynikający z art. 109 ust. 3h.

Błąd, czyli co?
Zgodnie z nowymi przepisami naczelnik urzędu skarbowego może w drodze decyzji nałożyć na podatnika karę pieniężna w wysokości 500 zł za każdy błąd w przesłanym JPK, jeśli błąd ten uniemożliwi przeprowadzenie weryfikacji prawidłowości transakcji.
Co to oznacza w praktyce? Trudno powiedzieć, zwłaszcza w kontekście innych obowiązków wynikających z oznaczania poszczególnych transakcji w ramach nowego JPK oraz konieczności wypełniania części deklaracyjnej. Szkopuł tkwi w tym, że poprzedni projekt ustawy sankcjonował każdą stwierdzoną nieprawidłowość w przesyłanych danych, a w uzasadnieniu wyraźnie wskazano, że celem regulacji jest zdyscyplinowanie podatników. Założenie było przy tym takie, by wyeliminować nawet drobną literówkę w przesyłanych plikach w celu zautomatyzowania procesu weryfikacji zgromadzonych danych.


Czy w praktyce oznacza to, że każdy - nawet najdrobniejszy błąd - będzie skutkował sankcją? Wydaje się, że nie, ale gdzie w takim razie postawić granicę? Czy za brak oznaczenia lub pomyłkę w kodzie GTU, która nie ma wpływu na wysokość podstawy opodatkowania i podatku należnego, może nas spotkać kara? Nie wiadomo, ale równie dobrze odpowiedź na to pytanie może brzmieć:  „to zależy, o jakim kodzie i jakim błędzie mówimy”.


Z jednej bowiem strony są kody, w przypadku których nawet jeśli popełnimy błąd trudno uznać, że spowoduje on brak możliwości przeprowadzenia weryfikacji prawidłowości transakcji. Przykładem może być oznaczenie „01 Dostawa napojów alkoholowych”. Z kolei błąd w oznaczeniu „09 Dostawa leków oraz wyrobów medycznych”, z którą to transakcją może wiązać się zastosowanie obniżonej stawki VAT, może być zinterpretowany przez organy podatkowe jako spełniający to kryterium. Podobnie zresztą może zdarzyć się w przypadku błędów w oznaczeniach dotyczących dowodów sprzedaży czy zakupu lub innych kodów, tak zwanych „procedur sprzedaży” - np.: SW, EE, TP,  TT_WNT, TT_D, MR_T, MR_T, I_42, I_63, B_SPV, B_SPV_DOSTAWA, B_ MPV_PROWIZJA. W tej sytuacji błąd w oznaczeniu transakcji mógłby być odczytany jako utrudnienie weryfikacji.


I kolejna wątpliwość: przepis mówi o błędzie „uniemożliwiającym przeprowadzenie weryfikacji”, a nie takim, który ją „utrudnia”. W tym kontekście wcale nie jest wykluczone, że to nie nowo wprowadzone kody GTU lub oznaczenia dowodów sprzedaży lub zakupów albo wybranych procedur, będą na celowniku naczelników urzędów skarbowych, tylko właśnie błędy w adresach, numerach faktur, numerach NIP itp. I za te błędy najczęściej będą wymierzane 500 złotowe kary.

Uznaniowy charakter sankcji
Drugą ze wspomnianych wątpliwości, jest relatywna dowolność w karaniu podatników. Chodzi o użyte w art. 109 ust. 3h ustawy o VAT słowa „może nałożyć”, a nie na przykład „nakłada”. Ponadto niepokój budzi brak jakichkolwiek kryteriów, ponieważ pozostawia naczelnikom urzędów skarbowych materialną podstawę do dowolności w tym zakresie. Oba te czynniki mogą w praktyce skutkować rozbieżnościami w podejściu do poszczególnych spraw i brakiem przewidywalności. 

Brak wyjaśnień ze strony MF rodzi niepewność
Nie bez znaczenie jest również to, że tak ważne przepisy, mogące skutkować sięgnięciem do  kieszeni podatników, nie zostały w żaden sposób wyjaśnione, czy to w broszurze informacyjnej, czy też  komunikacji prasowej, którą Ministerstwa Finansów prowadzi w coraz szerszym zakresie. Rozwiązania problemów trudno również szukać w pytaniach i odpowiedziach umieszczanych na stronach internetowych resortu. W rezultacie podatnicy będą musieli mierzyć się nie tylko z niejasnymi przepisami dotyczącymi nowego JPK, ale  również - a może przede wszystkim - nie będą pewni za co i kiedy mogą być ukarani.

Tomasz Kowalczyk, doradca podatkowy, Senior Manager w Enodo Advisors. Posiada wieloletnie doświadczenie z zakresu podatku od towarów i usług zdobyte podczas realizacji różnorodnych projektów dla podmiotów polskich oraz międzynarodowych korporacji. Prowadzi szkolenia z zakresu podatku VAT, jest również autorem artykułów i komentarzy z tej tematyki.  

Pozostałe aktualności

20.06.2022

Związek usługi budowlanej z nieruchomością a miejsce opodatkowania VAT

W naszym ostatnim artykule zasygnalizowaliśmy trudności związane z ustaleniem miejsca świadczenia usług. Dzisiaj przedstawiamy praktyczne wskazówki pomocne w ustaleniu związku usługi z nieruchomością, a w konsekwencji miejsca opodatkowania VAT.

Enodo
14.04.2022

TSUE: korzystna interpretacja pojęcia stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dla potrzeb VAT

Wydane kilka dni temu orzeczenie TSUE[1] może być bardzo ważne dla praktyki podatkowej w zakresie VAT w Polsce. Dotyczyło ono bowiem wysoce spornej kwestii: jak należy właściwie interpretować dla potrzeb VAT pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Enodo
04.02.2022

Ulepszania Polskiego Ładu ciąg dalszy. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o PIT

Uchwalona 27 stycznia br. nowelizacja[1] przewiduje m.in. wdrożenie mechanizmu zaniechania poboru zaliczek w podatku dochodowym od osób fizycznych znanego już z budzącego wiele kontrowersji rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 7 stycznia 2022 r.  Czy ustawa ostatecznie zniweluje wątpliwości powstające u płatników rozliczających wynagrodzenia swoich pracowników?

Enodo
29.12.2021

Interpretacja ogólna MF: zwolnienie jest, ale nie wiadomo kto może z niego skorzystać

Minister Finansów potwierdził[1], że przewidziane w ustawie o CIT zwolnienie z opodatkowania dywidendy otrzymywanej przez spółki (tzw. parent-subsidiary) może być stosowane także do dywidend wypłacanych przez spółki jawne i komandytowe. Niestety nadal pozostają wątpliwości co do tego, w jaki sposób ustalić grono podatników uprawnionych do zwolnienia.

Enodo
23.11.2021

Onkoodpowiedzialni: listopad pod znakiem problemów zdrowotnych mężczyzn

Kolejna odsłona akcji #ONKOODPOWIEDZIALNI, którą dumnie wspieramy jako partnerzy tego przedsięwzięcia, poświęcona jest profilaktyce, diagnostyce i leczeniu raka gruczołu krokowego i raka jąder. 

Enodo
21.10.2021

Ceny transferowe a COVID-19: co dalej z APA?

W poprzednim artykule przedstawiliśmy Rekomendacje FCT w zakresie alokacji strat oraz kosztów nadzwyczajnych, a także traktowania wsparcia antykryzysowego. Kolejnym istotnym tematem, z którym muszą zmierzyć się polscy podatnicy, jest kwestia aktualności uprzednich porozumień cenowych (APA) w czasach pandemii COVID-19. W niniejszym artykule przedstawiamy główne wnioski dotyczące tego tematu wynikające z prac Forum Cen Transferowych, działającego przy Ministerstwie Finansów.

Enodo
24.09.2021

Kolejne zmiany w przepisach o cenach transferowych – projekt ustawy w Sejmie!

Polski Ład to wciąż gorący temat, również w obszarze cen transferowych! Ostatnio w dwóch artykułach na naszej stronie internetowej opisywaliśmy pozytywne i negatywne dla polskich podatników propozycje zmian w przepisach dotyczących cen transferowych. Artykuły te były oparte o projekt zmian w przepisach o cenach transferowych, który trafiły do prekonsultacji. Dzisiaj wiemy już jak wygląd projekt przepisów, który trafił do Sejmu.

Enodo
27.05.2021

Webinarium: VAT a kary umowne i odszkodowania w branży budowlanej

Serdecznie zapraszamy na bezpłatne szkolenie poświęcone tematyce opodatkowania VAT-em kar umownych i odszkodowań w branży budowlanej. Z naszych obserwacji wynika, że zagadnienie to budzi wiele wątpliwości i praktycznych problemów, dlatego w trakcie spotkania omówimy nie tylko aspekty prawne, ale przede wszystkim skoncentrujemy się praktycznych przypadkach.

Enodo
04.05.2021

Komu opłaca się pozostanie w spółce komandytowej – cz. 2

Objęcie spółki komandytowej opodatkowaniem CIT spowodowało ożywiony ruch na rynku restrukturyzacji spółek komandytowych (o zmianach pisaliśmy w I cz. artykułu). Wielu wspólników z obawy przed podwójnym opodatkowaniem zysków wypracowanych przez spółkę, stara się zrestrukturyzować swoją działalność. Są jednak i tacy, dla których optymalnym rozwiązaniem może okazać się kontynuacja działalności w dotychczasowej formie.

Enodo
08.04.2021

Webinarium: STRATEGIA PODATKOWA 2021. Jak się przygotować?

Serdecznie zapraszamy na webinarium poświęcone sporządzaniu i publikowaniu informacji o realizowanej strategii podatkowej. Przepisy, które weszły w życie 1 stycznia br. nałożyły na dużych podatników obowiązek raportowania, i to już za ubiegły, tj. 2020 rok.

Enodo
25.02.2021

Ceny transferowe, cz. 2 – rozliczenia za 2021 r.

W poprzednim artykule wskazaliśmy na co zwrócić uwagę w kontekście rozliczeń z podmiotami powiązanymi, dotyczących ubiegłego roku. W tej części przybliżamy najważniejsze zmiany w przepisach z zakresu cen transferowych, które weszły w życie w styczniu 2021 r.

Enodo
03.11.2020

Konfiskata prewencyjna: udowodnij własną „niewinność”

Jak wynika z pierwszej części artykułu o konfiskacie prewencyjnej, planowane rozwiązanie z jednej strony wpisuje się w pewien trend zmian w przepisach karnych i karno-skarbowych, stanowiąc niejako domknięcie systemu konfiskaty. Z drugiej strony, ten nowy instrument mający  przeciwdziałać ukrywaniu majątku pochodzącego z przestępstwa, może zawierać rozwiązania, które będą trudne do pogodzenia z podstawowymi zasadami praworządności oraz standardami ochrony podstawowych praw i wolności konstytucyjnych jednostki.

Enodo
23.10.2020

SLIM VAT: nowe zasady ujmowania faktur korygujących

Jednym z rozwiązań upraszczających rozliczenia VAT w projekcie SLIM VAT[1] jest zmiana zasad ujmowania faktur korygujących zmniejszających oraz wprowadzenie do ustawy zasad ujmowania korekt zwiększających.

Enodo